Wskaźniki jakości w POZ: co zmienia zarządzenie NFZ nr 103/2026/DSOZ?

W skrócie

• Akt: Zarządzenie nr 103/2026/DSOZ Prezesa NFZ z 23 września 2026 r., zmieniające zarządzenie nr 22/2025/DSOZ w sprawie umów w rodzaju POZ
• Dla kogo: świadczeniodawcy POZ finansowani stawką kapitacyjną
• Co wprowadza: nowy rozdział 12a i załącznik nr 27 — 8 wskaźników jakości, z czego 4 wpływają na płatność
• Wysokość korekty: współczynnik 0,9 (–10%) lub 0,95 (–5%) stawki kapitacyjnej lekarza POZ; brak premii za wyniki powyżej normy
• Od kiedy: przepisy dotyczą świadczeń od 1 lipca 2026 r., ale do publikacji wyników w 2027 r. wszystkie współczynniki wynoszą 1
• Źródło: Zarządzenie nr 103/2026/DSOZ — Baza Aktów Własnych NFZ

Zarządzenie nr 103/2026/DSOZ Prezesa NFZ z 23 września 2026 r. wprowadza w podstawowej opiece zdrowotnej współczynniki korygujące stawkę kapitacyjną lekarza POZ w zależności od wyników wskaźników jakości. Przychodnie bez teleporad lub wizyt domowych, z teleporadami powyżej 50% porad albo z bardzo niską zgłaszalnością na mammografię i cytologię dostaną o 5–10% mniej. Realne obniżki ruszają w 2027 r. Poniżej: wskaźniki, progi, harmonogram i co zrobić już teraz.

Co wprowadza zarządzenie nr 103/2026/DSOZ?

Zarządzenie uzależnia część finansowania POZ od jakości opieki. Dodaje do zarządzenia nr 22/2025/DSOZ rozdział 12a „Wskaźniki jakości opieki zdrowotnej” oraz załącznik nr 27 z katalogiem współczynników korygujących i wartości granicznych.

To wykonanie ustawy z 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 kwietnia 2025 r. Zobowiązało ono Prezesa NFZ do ustalenia współczynników po raz pierwszy od 1 lipca 2026 r.

Mechanizm działa tak:

• NFZ liczy dla każdej przychodni wartość realizacji wskaźnika według karty wskaźnika z ogólnych warunków umów.
• Jeśli wynik mieści się w przedziale z załącznika nr 27, stawka kapitacyjna lekarza POZ dla wskazanych grup wiekowych jest mnożona przez 0,9 lub 0,95.
• Obniżka obowiązuje przez 12 miesięcy od miesiąca po publikacji wyników przez NFZ.
• Wskaźniki bez wartości granicznych są tylko monitorowane, a ich współczynnik wynosi 1.

Z uzasadnienia wynika, że NFZ brał pod uwagę odporność danych na „dopasowywanie” sprawozdawczości oraz różnice w strukturze pacjentów (case-mix). Projekt konsultowano 14 dni, uwagi zgłosiło 45 podmiotów.

Ile wynosi sama stawka kapitacyjna i jak zmienia ją wiek pacjenta, opisaliśmy w artykule Stawka kapitacyjna w POZ: ile NFZ płaci za pacjenta w 2026 r.?

Które wskaźniki obniżają stawkę kapitacyjną?

Na płatność wpływają cztery z ośmiu wskaźników: teleporady, porady domowe oraz zgłaszalność do profilaktyki raka piersi i raka szyjki macicy. Pozostałe cztery NFZ na razie tylko monitoruje.

Wskaźnik	Próg obniżki (2027)	Próg obniżki (2028)	Współczynnik	Stawka lekarza POZ, której dotyczy
C.IV.6 Odsetek teleporad lekarza POZ	0% teleporad	0% teleporad	0,9	pacjenci 20–39 i 40–65 lat
C.IV.6 Odsetek teleporad lekarza POZ	powyżej 50% (do 100%)	powyżej 50% (do 100%)	0,9	wszystkie grupy wiekowe (0–2, 3–6, 7–19, 20–39, 40–65, 66–75, 75+) oraz świadczenia w DPS i placówkach
C.IV.8 Odsetek porad domowych lekarza POZ	0% porad domowych	0% porad domowych	0,9	pacjenci 66–75 i powyżej 75 lat
C.IV.10 Zgłaszalność do profilaktyki raka piersi	0–4,55%	0–9,11%	0,95	pacjenci 40–65 i 66–75 lat
C.IV.11 Zgłaszalność do profilaktyki raka szyjki macicy	0–0,044%	0–0,089%	0,95	pacjenci 20–39 i 40–65 lat

Wskaźniki tylko monitorowane (współczynnik 1, bez wpływu na płatność):

• C.II.1 Liczba porad lekarza POZ na pacjenta
• C.IV.7 Odsetek porad związanych z wystawieniem recepty
• C.IV.12 Zgłaszalność do programu profilaktyki chorób układu krążenia
• C.IV.13 Zgłaszalność do programu profilaktyki raka jelita grubego

Warto zauważyć dwie rzeczy. Po pierwsze, korekty dotyczą wyłącznie stawki kapitacyjnej lekarza POZ, nie pielęgniarki ani położnej. Po drugie, w 2028 r. progi dla mammografii i cytologii są dwukrotnie wyższe, więc poprzeczka rośnie.

Od kiedy obowiązują nowe zasady?

Zarządzenie obowiązuje już teraz, ale pieniądze zaczną się zmieniać dopiero w 2027 r. Do tego czasu wszystkie współczynniki wynoszą 1, niezależnie od wyników przychodni.

1. Dzień po podpisaniu (23 września 2026 r.) — zarządzenie wchodzi w życie.
2. Od 1 lipca 2026 r. — nowe zasady stosuje się do rozliczania świadczeń (z mocy wstecznej), ale ze współczynnikiem 1.
3. Do 30 kwietnia 2027 r. — okres przejściowy wskazany w uzasadnieniu. W tym terminie NFZ publikuje w BIP wartości wskaźników (zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o jakości obowiązuje to do 30 kwietnia każdego roku).
4. Od 1. dnia miesiąca po publikacji w 2027 r. — pierwsze naliczanie współczynników 0,9 i 0,95, na 12 miesięcy.
5. 2028 r. — kolejny cykl z wyższymi progami dla zgłaszalności na mammografię (9,11%) i cytologię (0,089%).

Jak liczony jest współczynnik i kiedy nie ma obniżki?

Współczynnik zależy od tego, w którym przedziale z załącznika nr 27 mieści się wynik przychodni za dany rok kalendarzowy. Wynik poza przedziałami oznacza współczynnik 1, czyli pełną stawkę.

Przykład: przychodnia, w której teleporady stanowią 60% porad lekarza POZ, dostanie przez 12 miesięcy 90% stawki kapitacyjnej lekarza dla wszystkich grup wiekowych. Przychodnia z 20% teleporad nie traci nic.

Zarządzenie przewiduje też zasady szczególne:

• Umowa krótsza niż 12 miesięcy w roku bazowym — współczynnik wynosi 1 do czasu, aż będzie dostępny wynik za pełne 12 miesięcy.
• Kilka współczynników naraz — stawkę liczy się według wzoru z rozdziału 12a, uwzględniającego stawkę kapitacyjną, współczynnik z § 23 ust. 2 oraz wszystkie zastosowane współczynniki korygujące. Obniżki z różnych wskaźników mogą się więc kumulować w tej samej grupie wiekowej (np. 40–65 lat).
• Wskaźniki monitorowane — zawsze współczynnik 1.

Co przychodnia POZ powinna zrobić już teraz?

Najważniejsze to sprawdzić własne wyniki, zanim zrobi to NFZ. Okres przejściowy daje kilka miesięcy na korektę organizacji pracy.

1. Policz odsetek teleporad lekarzy POZ w ogólnej liczbie porad. Bezpieczny zakres to powyżej 0% i nie więcej niż 50%.
2. Sprawdź, czy lekarze realizują i poprawnie sprawozdają porady domowe u pacjentów 66+. Zero wizyt domowych oznacza obniżkę.
3. Zweryfikuj, ile pacjentek z listy aktywnej zgłasza się na mammografię i cytologię. Wprowadź przypomnienia i kierowanie do programów profilaktycznych.
4. Przejrzyj karty wskaźników w załączniku do ogólnych warunków umów, żeby wiedzieć, jakie dane NFZ bierze pod uwagę.
5. Oszacuj ryzyko finansowe: 10% lub 5% stawki kapitacyjnej lekarza dla danych grup wiekowych przez 12 miesięcy.
6. Do 30 kwietnia 2027 r. sprawdź w BIP NFZ opublikowane wartości wskaźników swojej placówki.

Podsumowanie

Zarządzenie nr 103/2026/DSOZ to pierwszy krok w stronę finansowania POZ zależnego od jakości opieki. Na razie NFZ wyłącznie obniża stawkę kapitacyjną lekarza — o 5 lub 10% — za skrajne wyniki w czterech wskaźnikach, a pierwsze korekty naliczy w 2027 r. na 12 miesięcy. Okres przejściowy to dobry moment, by sprawdzić własne dane, policzyć ryzyko i uporządkować organizację pracy, zanim NFZ opublikuje wyniki przychodni.

Umów bezpłatną konsultację: sprawdzimy wskaźniki jakości Twojej przychodni i oszacujemy ryzyko finansowe.

Najczęstsze pytania