Umowa z NFZ na lekarza POZ – jakie warunki trzeba spełnić?

W skrócie

• Zakres: świadczenia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)
• Dla kogo: podmioty lecznicze i praktyki lekarskie planujące umowę z NFZ w rodzaju POZ
• Finansowanie: stawka kapitacyjna 232,56 zł rocznie (19,38 zł miesięcznie) za pacjenta z deklaracją, korygowana współczynnikiem wieku – obowiązuje od 1 lipca 2026 r.
• Zalecany limit: do 2500 pacjentów na jednego lekarza POZ
• Dostępność: pon.–pt., 8:00–18:00 (bez dni ustawowo wolnych)
• Źródło: Zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów w rodzaju POZ (tekst z późniejszymi zmianami), w tym nr 65/2026/DSOZ (stawki od 1 lipca 2026 r.) oraz Zarządzenie Prezesa NFZ nr 103/2026/DSOZ z 23 września 2026 r. (wskaźniki jakości)

Żeby realizować świadczenia lekarza POZ w ramach umowy z NFZ, placówka musi mieć lekarza z odpowiednią specjalizacją, zapewnić dostępność od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–18:00, prowadzić gabinet zabiegowy i punkt szczepień, spełnić wymogi lokalowe i sprzętowe oraz zapewnić pacjentom określony katalog badań. Poniżej omawiamy każdy z tych warunków, finansowanie kapitacyjne i kroki przygotowania przychodni. <!– Blok „W skrócie” dostosowany do tematu — to nie nabór, więc zamiast terminu naboru są kluczowe fakty. –>

Kto może być lekarzem POZ przyjmującym deklaracje?

Deklaracje wyboru może przyjmować lekarz ze specjalizacją z medycyny rodzinnej, w trakcie takiej specjalizacji albo ze specjalizacją II stopnia z medycyny ogólnej. Pediatrzy również mogą pełnić tę rolę, ale od 1 stycznia 2027 r. będą musieli mieć ukończony kurs z medycyny rodzinnej.

Ten sam kurs będzie od 2027 r. wymagany od lekarzy ze specjalizacją I stopnia z medycyny ogólnej oraz internistów, którzy udzielali świadczeń POZ przed 31 grudnia 2024 r. Uprawnienia zachowują też lekarze, którzy przed wejściem w życie ustawy z 24 sierpnia 2007 r. nieprzerwanie przez co najmniej 10 lat pracowali w POZ.

W zespole mogą pracować także:

• lekarz pod nadzorem – po stażu podyplomowym, bez uprawnień do przyjmowania deklaracji,
• felczer,
• osoba wykonująca szczepienia – z uprawnieniami zgodnymi z przepisami o zwalczaniu chorób zakaźnych.

Ważne ograniczenie: lekarz POZ może przyjmować deklaracje tylko u jednego świadczeniodawcy mającego umowę POZ.

W jakich godzinach przychodnia POZ musi być dostępna?

Lekarz POZ musi być dostępny od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–18:00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Filie mogą działać krócej, pod warunkiem że pacjenci mają w tym czasie dostęp do lekarza w innej jednostce tego samego świadczeniodawcy.

Pozostałe wymogi organizacyjne:

• pacjent, którego stan zdrowia tego wymaga, musi zostać przyjęty w dniu zgłoszenia; w pozostałych przypadkach wizyta odbywa się w uzgodnionym terminie,
• gabinet zabiegowy działa od poniedziałku do piątku,
• punkt szczepień jest dostępny co najmniej raz w tygodniu także po godzinie 15:00,
• placówka zapewnia transport sanitarny – zwykle przez umowę z podmiotem, który ma kontrakt z NFZ na transport,
• placówka organizuje pobieranie materiału do badań laboratoryjnych, a przy pobraniach domowych przez pielęgniarkę POZ zapewnia na własny koszt pojemniki i odbiór próbek,
• badania dzieci do 16. roku życia odbywają się w obecności opiekuna prawnego lub faktycznego.

Jakie kody resortowe muszą być wpisane w RPWDL?

Przed złożeniem wniosku do NFZ każda komórka organizacyjna musi mieć w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą właściwy kod specjalności i kody funkcji ochrony zdrowia. Bez poprawnych wpisów umowy nie da się zawrzeć.

Komórka	Kod specjalności (cz. VIII)	Kody funkcji ochrony zdrowia (cz. IX i X)
Poradnia (gabinet) lekarza POZ	0010	HC.1.3.1 Leczenie w ramach POZ – 16 Medycyna rodzinna; HC.1.3.5 Leczenie w domu pacjenta – 16 Medycyna rodzinna
Gabinet diagnostyczno-zabiegowy	9450	HC.1.3.3 Leczenie ambulatoryjne specjalistyczne – 16 Medycyna rodzinna
Punkt szczepień	9600	HC.6.3.1 Szczepienia – 16 Medycyna rodzinna

Jakie pomieszczenia i wyposażenie są wymagane?

Przychodnia musi mieć gabinety lekarskie w liczbie odpowiadającej harmonogramowi pracy lekarzy, gabinet zabiegowy, punkt szczepień (może być połączony z gabinetem zabiegowym), miejsce na dokumentację medyczną, pomieszczenia sanitarne i poczekalnię. Do tego dochodzi obowiązkowy sprzęt, w tym aparat EKG i zestaw przeciwwstrząsowy.

Najważniejsze wymogi lokalowe:

• pomieszczenia dla dorosłych, dzieci chorych i dzieci zdrowych muszą być rozdzielone – albo fizycznie, albo czasowo (osobne godziny przyjęć dzieci zdrowych),
• co najmniej jedno pomieszczenie higieniczno-sanitarne oraz pomieszczenie porządkowe,
• podłogi, połączenia ścian z podłogą i meble muszą dać się myć i dezynfekować,
• w gabinetach, gdzie wykonuje się badania lub zabiegi: umywalka z ciepłą i zimną wodą, dozownik z mydłem, dozownik ze środkiem dezynfekcyjnym, ręczniki jednorazowe,
• wentylacja mechaniczna i klimatyzacja wymagają przeglądu i czyszczenia co najmniej raz na 12 miesięcy, z dokumentacją,
• jeśli placówka sama sterylizuje narzędzia, potrzebuje sterylizatorni z jednokierunkowym ciągiem technologicznym.

Wymagane wyposażenie obejmuje m.in.: aparat EKG, zestaw do pierwszej pomocy (rurka ustno-gardłowa, maska, worek samorozprężalny, wenflony, płyny infuzyjne), zestaw przeciwwstrząsowy z lekami określonymi w przepisach, stół do badania niemowląt, wagę dla niemowląt, wagę ze wzrostomierzem, tablice do badania wzroku, glukometr, otoskop, ciśnieniomierz z mankietami dla dzieci i dorosłych, lodówkę, kozetkę, stolik zabiegowy, szafkę na leki i telefon.

Jak NFZ finansuje świadczenia lekarza POZ?

Podstawą finansowania jest stawka kapitacyjna, czyli stała kwota za każdego pacjenta, który złożył deklarację wyboru – od 1 lipca 2026 r. 232,56 zł rocznie (19,38 zł miesięcznie), a dla placówek z certyfikatem akredytacyjnym 234,84 zł (zarządzenie nr 65/2026/DSOZ). Dla pacjentów w innych grupach wiekowych niż 20–39 lat stawka jest mnożona przez wyższy współczynnik.

Grupa pacjentów	Współczynnik	Stawka miesięczna
do 2. roku życia	4,0	77,52 zł
3–6 lat	2,8	54,26 zł
7–19 lat	1,3	25,19 zł
20–39 lat	1,0	19,38 zł
40–65 lat	1,34	25,97 zł
66–75 lat	2,7	52,33 zł
powyżej 75 lat	3,4	65,89 zł
podopieczni DPS i placówek opiekuńczych	3,1 (zamiast współczynnika wiekowego)	60,08 zł

<!– Stawki miesięczne = 19,38 zł × współczynnik z § 23 ust. 2 zarządzenia 22/2025/DSOZ (stan po zmianach z 2026 r.). –>

Od 2027 r. stawka kapitacyjna będzie dodatkowo korygowana wskaźnikami jakości (zarządzenie nr 103/2026/DSOZ). Współczynnik 0,9 obniży stawkę, gdy teleporady stanowią ponad 50% porad lekarza POZ (wszystkie grupy wieku) albo 0% (pacjenci 20–65 lat), a także gdy placówka nie udziela żadnych porad domowych (pacjenci powyżej 65 lat). Współczynnik 0,95 grozi przy bardzo niskiej zgłaszalności pacjentek do programów profilaktyki raka piersi i raka szyjki macicy. Do czasu pierwszej publikacji wskaźników przez NFZ w 2027 r. wszystkie współczynniki wynoszą 1.

Poza kapitacją placówka dostaje wynagrodzenie za pojedyncze świadczenia – np. 100,93 zł za poradę w nagłym zachorowaniu dla pacjenta spoza gminy własnej lub sąsiedniej, 148,02 zł za poradę w profilaktyce chorób układu krążenia i 36,04 zł za zalecane szczepienie przeciw HPV lub COVID-19. Osobno rozliczany jest budżet powierzony na wybrane badania, m.in. ferrytynę (24,15 zł), witaminę B12 (25,36 zł), przeciwciała anty-HCV (46,20 zł) i strep-test (14,49 zł). Wszystkie kwoty pochodzą z załącznika nr 1 do zarządzenia nr 22/2025/DSOZ.

Liczba pacjentów na jednego lekarza POZ nie powinna przekraczać 2500. Przy planowaniu przychodów warto więc liczyć strukturę wiekową listy, a nie tylko jej wielkość – 1000 pacjentów powyżej 75 lat to ponad trzy razy wyższy przychód niż 1000 osób w wieku 20–39 lat.

Jakie badania i świadczenia musi zapewnić lekarz POZ?

Placówka POZ musi zapewnić pacjentom katalog badań laboratoryjnych, EKG, USG i RTG finansowanych ze stawki kapitacyjnej. Lekarz udziela też porad w gabinecie, zdalnie i w domu pacjenta, prowadzi profilaktykę chorób układu krążenia, porady patronażowe, bilanse zdrowia dzieci, program „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” i szczepienia ochronne.

W katalogu badań finansowanych w ramach stawki kapitacyjnej są m.in.:

• badania krwi: morfologia, OB, elektrolity, glukoza i HbA1c, lipidogram, próby wątrobowe, kreatynina, TSH, FT3, FT4, CRP, PSA,
• badania moczu i kału, w tym krew utajona metodą immunochemiczną,
• układ krzepnięcia: INR, APTT, fibrynogen,
• posiewy moczu, wymazu z gardła i kału,
• EKG spoczynkowe,
• USG: tarczycy, ślinianek, układu moczowego, jamy brzusznej, węzłów chłonnych,
• RTG: klatki piersiowej, kości, czaszki, zatok, przeglądowe jamy brzusznej.

W praktyce oznacza to konieczność podpisania umów z laboratorium i pracownią diagnostyki obrazowej, jeśli placówka nie wykonuje tych badań sama.

Jak przygotować placówkę do umowy z NFZ krok po kroku?

Przygotowanie zaczyna się od kadry i lokalu, a kończy na wpisach w RPWDL i umowach z podwykonawcami. Dopiero gdy wszystkie warunki są spełnione, placówka może wystąpić do NFZ o zawarcie umowy.

1. Zweryfikuj kwalifikacje lekarzy – sprawdź, kto może przyjmować deklaracje, i zaplanuj kursy z medycyny rodzinnej przed 1 stycznia 2027 r., jeśli dotyczą Twojego zespołu.
2. Przygotuj lokal – gabinety, gabinet zabiegowy, punkt szczepień, pomieszczenia sanitarne i porządkowe, rozdział przyjęć dzieci zdrowych i chorych.
3. Skompletuj wyposażenie – aparat EKG, zestaw przeciwwstrząsowy i pozostały sprzęt z listy.
4. Zaktualizuj wpisy w RPWDL – kody 0010, 9450 i 9600 wraz z kodami funkcji ochrony zdrowia.
5. Podpisz umowy podwykonawcze – laboratorium, diagnostyka obrazowa, transport sanitarny.
6. Ustal harmonogram – dostępność 8:00–18:00 w dni robocze i punkt szczepień czynny co najmniej raz w tygodniu po 15:00.
7. Złóż wniosek do oddziału wojewódzkiego NFZ i przygotuj się na weryfikację warunków.

Podsumowanie

Umowa POZ z NFZ to stabilne, kapitacyjne finansowanie, ale wymaga spełnienia jednocześnie warunków kadrowych, lokalowych, sprzętowych i organizacyjnych. Łatwo przeoczyć wymogi mniej oczywiste niż kadra i sprzęt: kody w RPWDL, rozdział przyjęć dzieci zdrowych i chorych oraz umowy podwykonawcze na diagnostykę i transport sanitarny. Warto też już teraz zaplanować kursy z medycyny rodzinnej, które od 2027 r. będą obowiązkowe dla części lekarzy.

Chcesz sprawdzić, czy Twoja placówka spełnia wymogi NFZ dla POZ? Umów bezpłatną konsultację

Najczęstsze pytania