Jak założyć podmiot leczniczy? Nowa przychodnia krok po kroku – od firmy do umowy z NFZ
Jak założyć podmiot leczniczy: firma z REGON i NIP, lokal zgodny z rozporządzeniem MZ, regulamin, OC i wpis do RPWDL u wojewody (30 dni, 894 zł). Potem umowa z NFZ.
W skrócie
- Co to jest: firma, fundacja albo samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej (SPZOZ), który prowadzi przychodnię lub inną placówkę i ma wpis do RPWDL.
- Kto może założyć: każdy przedsiębiorca. Właściciel nie musi być lekarzem, ale pacjentów przyjmują tylko osoby z zawodem medycznym.
- Gdzie: wniosek elektroniczny w systemie RPWDL, do wojewody właściwego dla siedziby firmy.
- Ile kosztuje wpis: 894 zł (kwota z początku 2026 r., co roku zmienia się razem z przeciętnym wynagrodzeniem).
- Ile trwa: wojewoda ma 30 dni. Pacjentów przyjmujesz od dnia wpisu.
- Umowa z NFZ: osobny wniosek po wpisie. W POZ bez konkursu, NFZ rozpatruje go w 20 dni.
- Źródło:
- Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 156, art. 4, 17, 22–25, 100–107
- Rozporządzenie MZ z 26 marca 2019 r. o wymaganiach dla pomieszczeń i urządzeń, t.j. Dz.U. 2022 poz. 402
- Rozporządzenie MF z 29 kwietnia 2019 r. o obowiązkowym OC podmiotu wykonującego działalność leczniczą, t.j. Dz.U. 2025 poz. 272, § 3
- Lubuski Urząd Wojewódzki, BIP: wpis do RPWDL (stan na 28.01.2026 r.)
- Zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ z 31 marca 2025 r. (tekst ujednolicony po zarządzeniu nr 103/2026/DSOZ), § 43–45
- Ogólne warunki umów, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, § 23 ust. 3 i § 24 ust. 1
Podmiot leczniczy zakładasz jako firmę – najczęściej spółkę – która ma lokal spełniający wymagania Ministra Zdrowia, polisę OC i wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (RPWDL) u wojewody. Tak wynika z ustawy o działalności leczniczej: pacjentów możesz przyjmować dopiero od dnia wpisu, a wojewoda ma na niego 30 dni. Umowa z NFZ to osobny wniosek, który składasz po wpisie – w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) bez konkursu. Poniżej opisujemy, jak otworzyć przychodnię w dobrej kolejności, czego wymaga lokal i z czego sfinansować start.
Czym jest podmiot leczniczy i czym różni się od praktyki lekarskiej?
Podmiot leczniczy to organizator placówki: spółka, przedsiębiorca, fundacja albo SPZOZ, który zatrudnia lekarzy i pielęgniarki i prowadzi zakład leczniczy, czyli samą przychodnię. Praktyka zawodowa to lekarz albo pielęgniarka, którzy przyjmują pacjentów na własny rachunek. Pełne porównanie form znajdziesz w tekście Podmiot leczniczy – co to jest.
Jeśli szukasz, jak założyć NZOZ albo niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, to dziś jest właśnie ta ścieżka. Nazwy „NZOZ” używa się z przyzwyczajenia, ale ustawa o działalności leczniczej mówi o podmiocie leczniczym i jego zakładzie leczniczym. Tak samo zakładasz klinikę medyczną czy przychodnię lekarską z kilkoma gabinetami.
| Podmiot leczniczy (np. przychodnia spółki) | Praktyka zawodowa lekarza | |
|---|---|---|
| Kto prowadzi | przedsiębiorca w dowolnej formie, fundacja, SPZOZ i inne z art. 4 | lekarz osobiście albo spółka lekarzy (praktyka grupowa) |
| Gdzie rejestr | wojewoda właściwy dla siedziby | okręgowa rada lekarska |
| Opłata za wpis | 10% przeciętnego wynagrodzenia (894 zł) | 2% przeciętnego wynagrodzenia |
| Personel | zatrudnia osoby z zawodem medycznym | udziela świadczeń osobiście (praktyka indywidualna) |
Źródło: ustawa o działalności leczniczej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 156, art. 4 ust. 1, art. 18, art. 105 ust. 1, art. 106 ust. 1; kwota: BIP Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego, stan na 28.01.2026 r.
Ten poradnik jest o przychodni z personelem, która ma pracować z NFZ. Jeśli otwierasz gabinet, w którym przyjmujesz sam, rejestrujesz praktykę w okręgowej izbie lekarskiej – tej ścieżki tu nie opisujemy.
Kto może otworzyć przychodnię?
Każdy przedsiębiorca. Ustawa o działalności leczniczej w art. 4 ust. 1 wymienia przedsiębiorców „we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej”, czyli także spółkę, w której żaden wspólnik nie jest lekarzem.
Warunek dotyczy ludzi przy pacjencie, nie właściciela. Podmiot leczniczy musi zapewnić, że świadczeń udzielają wyłącznie osoby wykonujące zawód medyczny (art. 17 ust. 1 pkt 3). W spółce kapitałowej kierownikiem w rozumieniu ustawy jest jej zarząd. Wymagania co do wykształcenia i stażu kierownika z art. 46 dotyczą tylko podmiotów, które nie są przedsiębiorcami, np. SPZOZ.
Zanim złożysz wniosek o wpis, firma musi już istnieć. Wniosek do RPWDL zawiera numer REGON i NIP (art. 100 ust. 1 pkt 8 i 9), więc najpierw rejestrujesz spółkę w KRS albo działalność w CEIDG. Formę prawną wybierz z księgowym – dla wpisu liczy się tylko to, że firma ma oba numery.
Jakie wymagania musi spełnić lokal?
Lokal musi spełniać rozporządzenie Ministra Zdrowia o wymaganiach dla pomieszczeń i urządzeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Przy przychodni (w przepisach: ambulatorium) najważniejsze są wymagania z rozdziałów 2–6 i z załącznika nr 2.
| Wymaganie | Co to oznacza dla przychodni | Przepis |
|---|---|---|
| Wyodrębnienie | W budynku o innym przeznaczeniu przychodnia musi być całkowicie oddzielona od reszty budynku; wspólne mogą być klatki schodowe i korytarze budynku. | § 14 ust. 2 pkt 2 |
| Pomieszczenia poniżej poziomu terenu | Gabinety i pomieszczenia diagnostyczne w piwnicy lub suterenie tylko za zgodą wojewódzkiego inspektora sanitarnego. | § 14 ust. 5 |
| Dzieci zdrowe i chore | Osobne pomieszczenia dla dorosłych, dzieci chorych i dzieci zdrowych albo wspólne – z rozdziałem godzin przyjęć dzieci zdrowych. | zał. nr 2 ust. 1 |
| Gabinety | Gabinet diagnostyczno-zabiegowy, jeśli wykonujesz zabiegi; pokój przyjęć, jeśli nie. | zał. nr 2 ust. 2–4 |
| Toalety | Co najmniej jedno pomieszczenie higieniczno-sanitarne; gabinet ginekologiczny z bezpośrednim wejściem do łazienki z bidetem. | zał. nr 2 ust. 5–6 |
| Gabinety badań i zabiegów | Umywalka z ciepłą i zimną wodą, dozowniki mydła i środka dezynfekcyjnego, ręczniki jednorazowe. | § 37 ust. 1 |
| Podłogi i meble | Materiały, które da się myć i dezynfekować (poza pomieszczeniami administracyjnymi i socjalnymi). | § 27, § 30 |
| Czystość i odpady | Miejsca na bieliznę czystą, brudną i na odpady; pomieszczenie albo miejsce na środki czystości. | § 25 ust. 1 i 4 |
Źródło: rozporządzenie Ministra Zdrowia z 26 marca 2019 r., t.j. Dz.U. 2022 poz. 402.
Rozporządzenie nie podaje minimalnej powierzchni gabinetu. Wymaga, żeby kształt i powierzchnia pozwalały prawidłowo ustawić i używać sprzętu (§ 16). Jeśli przychodnia ma mieć umowę z NFZ na POZ, dochodzą wymagania z rozporządzenia o świadczeniach gwarantowanych w POZ, m.in. gabinet zabiegowy i aparat EKG – opisaliśmy je w tekście Umowa z NFZ na lekarza POZ – jakie warunki trzeba spełnić?.
Przykład: lokal w piwnicy biurowca wygląda na tani start. Bez zgody wojewódzkiego inspektora sanitarnego nie urządzisz tam jednak gabinetów, więc umowę najmu podpisuj dopiero wtedy, gdy wiesz, które pomieszczenia są nad poziomem terenu.
Czy do wpisu potrzebujesz opinii Sanepidu?
Nie. Do wniosku o wpis do RPWDL nie dołączasz opinii sanitarnej ani polisy – wojewoda lubuski pisze wprost, że podmioty „nie mają obowiązku przedkładania organowi rejestrowemu kopii opinii sanitarnych”.
Do wniosku dołączasz oświadczenie z art. 100 ust. 2 ustawy, że znasz i spełniasz warunki wykonywania działalności leczniczej. Składasz je pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Wymagania lokalu obowiązują więc w pełni, a Państwowa Inspekcja Sanitarna może je skontrolować po otwarciu.
Dlatego przed wnioskiem warto zlecić opinię sanitarną lokalu w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Wzór wniosku o taką opinię publikuje np. PSSE w Pruszkowie – zakres i koszt sprawdź w stacji właściwej dla Twojego lokalu.
Co musisz mieć przed pierwszym pacjentem: regulamin i OC?
Regulamin organizacyjny i polisę OC. Regulamin ustala kierownik, czyli w spółce zarząd (art. 23), a polisa musi działać najpóźniej od dnia przed rozpoczęciem działalności (art. 25 ust. 2).
Regulamin opisuje m.in. nazwę podmiotu, strukturę zakładu, rodzaj działalności i zakres świadczeń, miejsce ich udzielania, przebieg przyjęcia pacjenta oraz opłaty za kopię dokumentacji medycznej i świadczenia odpłatne (art. 24 ust. 1). Zakres świadczeń i opłaty wywieszasz w przychodni i publikujesz na jej stronie internetowej (art. 24 ust. 2).
Polisa OC przychodni musi mieć sumę gwarancyjną co najmniej 75 000 euro na jedno zdarzenie i 350 000 euro na wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia, nie dłuższym niż 12 miesięcy. Tyle wymaga rozporządzenie Ministra Finansów (§ 3 ust. 1 pkt 2) od podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń ambulatoryjnych. Szpital ma wyższe minimum.
Jak uzyskać wpis do RPWDL i ile to trwa?
Składasz wniosek elektronicznie w systemie RPWDL, z podpisem kwalifikowanym albo profilem zaufanym, i płacisz 894 zł. Wojewoda ma 30 dni na wpis i sam wydaje zaświadczenie (art. 104 ust. 1 i 3).
We wniosku podajesz dane z art. 100 ust. 1 – wszystkie warunki łączne:
- nazwę firmy, adres siedziby, REGON i NIP;
- adres miejsca udzielania świadczeń, czyli lokalu przychodni;
- formę prawną oraz rodzaj działalności i zakres świadczeń;
- nazwę zakładu leczniczego – inną niż nazwa firmy (art. 100 ust. 1a) – i wykaz jego komórek organizacyjnych, np. poradni lekarza POZ i gabinetu zabiegowego.
Co ważne: każda komórka dostaje w rejestrze kod resortowy, a NFZ sprawdza te kody przy wniosku o umowę. Brak komórki dla zakresu, który chcesz kontraktować, oznacza wniosek o zmianę wpisu (50% opłaty, art. 105 ust. 2) i kolejne dni czekania. Jak wypełnić wniosek i dobrać kody, opisujemy w poradniku Wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
Gdy wojewoda nie dokona wpisu w 30 dni, a od wpływu wniosku minie 40 dni, możesz zacząć działalność po pisemnym zawiadomieniu wojewody (art. 104 ust. 2). Ten termin liczy się od nowa, jeśli w ciągu 7 dni wojewoda wezwał Cię do uzupełnienia wniosku. Po wpisie każdą zmianę danych zgłaszasz w 14 dni – za spóźnienie grozi kara do dziesięciokrotności minimalnego wynagrodzenia (art. 107 ust. 1 i 2).
Kiedy podpiszesz umowę z NFZ?
Po wpisie do RPWDL. W POZ NFZ zawiera umowę z każdą przychodnią, która spełnia warunki Prezesa NFZ, bez konkursu: wniosek składasz przez Portal NFZ przez cały rok, a NFZ rozpatruje prawidłowy wniosek w 20 dni.
Umowa obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca po jej zawarciu. W praktyce każdy dzień opóźnienia wpisu może przesunąć pierwszy miesiąc finansowania z NFZ.
Przykład: składasz wniosek do RPWDL 1 grudnia, a wojewoda wykorzysta całe 30 dni. Wniosek do NFZ wyślesz na początku stycznia, umowę podpiszesz pod koniec miesiąca i zacznie działać 1 lutego. Rachunek za luty składasz do 10 marca, a NFZ wypłaca należność w 5 dni roboczych – pierwsze środki z NFZ przyjdą więc w marcu, ponad trzy miesiące po wniosku o wpis.
Co musisz mieć w dniu wniosku do NFZ (personel z harmonogramami, sprzęt, umowy z podwykonawcami), a co może poczekać, opisaliśmy w tekście Otwierasz POZ? Sprawdź, co musi być gotowe, zanim NFZ podpisze z Tobą umowę. Poradnie specjalistyczne, rehabilitacja czy stomatologia to inna droga: tam umowę zdobywasz w konkursie ofert, gdy oddział NFZ go ogłosi – piszemy o tym w poradniku Jak uzyskać kontrakt z NFZ.
Źródło: zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ z 31 marca 2025 r. (tekst ujednolicony po zarządzeniu nr 103/2026/DSOZ), § 43–45; ogólne warunki umów, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, § 23 ust. 3 i § 24 ust. 1.
Z czego sfinansować start nowej przychodni?
Najbliżej startu POZ jest grant „Wsparcie POZ” z programu FEnIKS, którego grantodawcą jest NFZ. Nowe miejsce udzielania świadczeń może otrzymać do 300 tys. zł, czyli 100% kosztów sprzętu, IT i robót w przychodni, bez wkładu własnego.
Wniosek złożysz jeszcze przed umową z NFZ. Umowę na lekarza POZ w miejscu z wniosku musisz jednak zawrzeć najpóźniej w dniu podpisania umowy o grant – szczegóły w tekście Grant FEnIKS bez umowy z NFZ. Czy możesz złożyć wniosek?. Do 15 listopada 2026 r. NFZ nie ogłosił III naboru – na stronie projektu zapowiada, że ten nabór wyczerpie pozostałą pulę. Aktualne zasady zebraliśmy w przewodniku Dofinansowanie FEnIKS dla POZ.
Pożyczka preferencyjna na start zwykle nie wchodzi w grę. Pożyczki, przy których pomagamy, wymagają co najmniej 1 mln zł przychodu rocznie i 100 tys. zł zysku netto, a nowa firma nie ma jeszcze takich wyników. Pożyczka wymaga też zabezpieczenia – zwykle weksla in blanco z poręczeniem, zastawu, hipoteki albo blokady środków; formę potwierdza operator. Do tej ścieżki warto wrócić po pierwszym pełnym roku działalności – listę pożyczek dla placówek znajdziesz w bazie pożyczek.
Jak założyć przychodnię krok po kroku?
Kolejność ma znaczenie, bo każdy urząd pyta o wynik poprzedniego kroku.
- Zarejestruj spółkę albo działalność i uzyskaj REGON oraz NIP.
- Sprawdź lokal z rozporządzeniem MZ o pomieszczeniach, zanim podpiszesz długą umowę najmu. Przy pomieszczeniach poniżej poziomu terenu najpierw uzyskaj zgodę wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
- Zleć opinię sanitarną lokalu w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej.
- Ustal zakres świadczeń i komórki organizacyjne pod umowę z NFZ, którą chcesz zawrzeć.
- Napisz regulamin organizacyjny i przygotuj informacje do wywieszenia w przychodni i na stronie internetowej.
- Złóż wniosek do RPWDL u wojewody co najmniej 30 dni przed planowanym otwarciem i zapłać 894 zł.
- Zawrzyj polisę OC (min. 75 000 euro / 350 000 euro), która zacznie działać najpóźniej dzień przed pierwszym pacjentem.
- Po wpisie złóż wniosek o umowę z NFZ na Portalu NFZ – przy POZ z zapasem na 20 dni rozpatrzenia przed końcem miesiąca.
Podsumowanie
Przychodnię zakłada się w kolejności: firma, lokal, wpis do RPWDL, dopiero potem NFZ. Najłatwiej przeoczyć, że wpisu nie zastąpi żaden późniejszy krok, a kody komórek z rejestru wracają przy wniosku do NFZ – błąd na tym etapie kosztuje miesiąc finansowania. Dlatego zakres świadczeń pod umowę z NFZ ustal przed wnioskiem do wojewody.
Zakładasz przychodnię POZ i chcesz zdążyć z umową z NFZ albo z III naborem grantu „Wsparcie POZ”? Umów bezpłatną konsultację – sprawdzimy, czego brakuje do wpisu i do wniosku do NFZ, i ocenimy, czy nowa lokalizacja ma szansę na grant.

Kontakt
Umów bezpłatną konsultację
Zostaw kontakt – oddzwonimy, żeby ustalić szczegóły.
Najczęstsze pytania
Tak. Ustawa o działalności leczniczej (art. 4 ust. 1) pozwala prowadzić podmiot leczniczy każdemu przedsiębiorcy, w każdej formie działalności gospodarczej. Warunek dotyczy personelu: pacjentów mogą przyjmować tylko osoby wykonujące zawód medyczny. Dlatego przychodnię często zakłada przedsiębiorca razem z lekarzem albo spółka, która lekarzy zatrudnia.
894 zł – tyle podawał na początku 2026 r. Lubuski Urząd Wojewódzki. Opłata wynosi 10% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za poprzedni rok (art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej), więc co roku się zmienia. Zmiana wpisu kosztuje połowę tej kwoty, a samo dosłanie dokumentu ubezpieczenia jest bezpłatne.
Do 30 dni od wpływu wniosku – taki termin wyznacza wojewodzie art. 104 ustawy o działalności leczniczej. Jeśli wpisu nie ma po 40 dniach, możesz zacząć działalność po pisemnym zawiadomieniu wojewody, chyba że w ciągu 7 dni wezwał Cię do uzupełnienia wniosku. Wtedy termin liczy się od dnia uzupełnienia.
Nie. Do wniosku o wpis nie dołączasz opinii sanitarnej, tylko oświadczenie z art. 100 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej, że spełniasz warunki wykonywania działalności. Wymagania rozporządzenia MZ dla pomieszczeń obowiązują jednak w pełni i Sanepid może je skontrolować. Opinię lokalu możesz zlecić w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej przed wnioskiem.
Tak, w POZ – po wpisie do RPWDL. Zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ przewiduje wniosek przez Portal NFZ przez cały rok, bez konkursu, z 20 dniami na rozpatrzenie, a umowa działa od 1. dnia miesiąca po jej zawarciu. W poradniach specjalistycznych, rehabilitacji czy stomatologii umowę zawierasz dopiero po wygranym konkursie ofert ogłoszonym przez oddział NFZ.




