Jak założyć podmiot leczniczy? Nowa przychodnia krok po kroku – od firmy do umowy z NFZ

Jak założyć podmiot leczniczy: firma z REGON i NIP, lokal zgodny z rozporządzeniem MZ, regulamin, OC i wpis do RPWDL u wojewody (30 dni, 894 zł). Potem umowa z NFZ.

Szymon Łuczak
Opublikowano: 15.11.202612 min czytania
Pusta rejestracja i poczekalnia w nowej przychodni

W skrócie

Podmiot leczniczy zakładasz jako firmę – najczęściej spółkę – która ma lokal spełniający wymagania Ministra Zdrowia, polisę OC i wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (RPWDL) u wojewody. Tak wynika z ustawy o działalności leczniczej: pacjentów możesz przyjmować dopiero od dnia wpisu, a wojewoda ma na niego 30 dni. Umowa z NFZ to osobny wniosek, który składasz po wpisie – w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) bez konkursu. Poniżej opisujemy, jak otworzyć przychodnię w dobrej kolejności, czego wymaga lokal i z czego sfinansować start.

Czym jest podmiot leczniczy i czym różni się od praktyki lekarskiej?

Podmiot leczniczy to organizator placówki: spółka, przedsiębiorca, fundacja albo SPZOZ, który zatrudnia lekarzy i pielęgniarki i prowadzi zakład leczniczy, czyli samą przychodnię. Praktyka zawodowa to lekarz albo pielęgniarka, którzy przyjmują pacjentów na własny rachunek. Pełne porównanie form znajdziesz w tekście Podmiot leczniczy – co to jest.

Jeśli szukasz, jak założyć NZOZ albo niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, to dziś jest właśnie ta ścieżka. Nazwy „NZOZ” używa się z przyzwyczajenia, ale ustawa o działalności leczniczej mówi o podmiocie leczniczym i jego zakładzie leczniczym. Tak samo zakładasz klinikę medyczną czy przychodnię lekarską z kilkoma gabinetami.

Podmiot leczniczy (np. przychodnia spółki) Praktyka zawodowa lekarza
Kto prowadzi przedsiębiorca w dowolnej formie, fundacja, SPZOZ i inne z art. 4 lekarz osobiście albo spółka lekarzy (praktyka grupowa)
Gdzie rejestr wojewoda właściwy dla siedziby okręgowa rada lekarska
Opłata za wpis 10% przeciętnego wynagrodzenia (894 zł) 2% przeciętnego wynagrodzenia
Personel zatrudnia osoby z zawodem medycznym udziela świadczeń osobiście (praktyka indywidualna)

Źródło: ustawa o działalności leczniczej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 156, art. 4 ust. 1, art. 18, art. 105 ust. 1, art. 106 ust. 1; kwota: BIP Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego, stan na 28.01.2026 r.

Ten poradnik jest o przychodni z personelem, która ma pracować z NFZ. Jeśli otwierasz gabinet, w którym przyjmujesz sam, rejestrujesz praktykę w okręgowej izbie lekarskiej – tej ścieżki tu nie opisujemy.

Kto może otworzyć przychodnię?

Każdy przedsiębiorca. Ustawa o działalności leczniczej w art. 4 ust. 1 wymienia przedsiębiorców „we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej”, czyli także spółkę, w której żaden wspólnik nie jest lekarzem.

Warunek dotyczy ludzi przy pacjencie, nie właściciela. Podmiot leczniczy musi zapewnić, że świadczeń udzielają wyłącznie osoby wykonujące zawód medyczny (art. 17 ust. 1 pkt 3). W spółce kapitałowej kierownikiem w rozumieniu ustawy jest jej zarząd. Wymagania co do wykształcenia i stażu kierownika z art. 46 dotyczą tylko podmiotów, które nie są przedsiębiorcami, np. SPZOZ.

Zanim złożysz wniosek o wpis, firma musi już istnieć. Wniosek do RPWDL zawiera numer REGON i NIP (art. 100 ust. 1 pkt 8 i 9), więc najpierw rejestrujesz spółkę w KRS albo działalność w CEIDG. Formę prawną wybierz z księgowym – dla wpisu liczy się tylko to, że firma ma oba numery.

Jakie wymagania musi spełnić lokal?

Lokal musi spełniać rozporządzenie Ministra Zdrowia o wymaganiach dla pomieszczeń i urządzeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Przy przychodni (w przepisach: ambulatorium) najważniejsze są wymagania z rozdziałów 2–6 i z załącznika nr 2.

Wymaganie Co to oznacza dla przychodni Przepis
Wyodrębnienie W budynku o innym przeznaczeniu przychodnia musi być całkowicie oddzielona od reszty budynku; wspólne mogą być klatki schodowe i korytarze budynku. § 14 ust. 2 pkt 2
Pomieszczenia poniżej poziomu terenu Gabinety i pomieszczenia diagnostyczne w piwnicy lub suterenie tylko za zgodą wojewódzkiego inspektora sanitarnego. § 14 ust. 5
Dzieci zdrowe i chore Osobne pomieszczenia dla dorosłych, dzieci chorych i dzieci zdrowych albo wspólne – z rozdziałem godzin przyjęć dzieci zdrowych. zał. nr 2 ust. 1
Gabinety Gabinet diagnostyczno-zabiegowy, jeśli wykonujesz zabiegi; pokój przyjęć, jeśli nie. zał. nr 2 ust. 2–4
Toalety Co najmniej jedno pomieszczenie higieniczno-sanitarne; gabinet ginekologiczny z bezpośrednim wejściem do łazienki z bidetem. zał. nr 2 ust. 5–6
Gabinety badań i zabiegów Umywalka z ciepłą i zimną wodą, dozowniki mydła i środka dezynfekcyjnego, ręczniki jednorazowe. § 37 ust. 1
Podłogi i meble Materiały, które da się myć i dezynfekować (poza pomieszczeniami administracyjnymi i socjalnymi). § 27, § 30
Czystość i odpady Miejsca na bieliznę czystą, brudną i na odpady; pomieszczenie albo miejsce na środki czystości. § 25 ust. 1 i 4

Źródło: rozporządzenie Ministra Zdrowia z 26 marca 2019 r., t.j. Dz.U. 2022 poz. 402.

Rozporządzenie nie podaje minimalnej powierzchni gabinetu. Wymaga, żeby kształt i powierzchnia pozwalały prawidłowo ustawić i używać sprzętu (§ 16). Jeśli przychodnia ma mieć umowę z NFZ na POZ, dochodzą wymagania z rozporządzenia o świadczeniach gwarantowanych w POZ, m.in. gabinet zabiegowy i aparat EKG – opisaliśmy je w tekście Umowa z NFZ na lekarza POZ – jakie warunki trzeba spełnić?.

Przykład: lokal w piwnicy biurowca wygląda na tani start. Bez zgody wojewódzkiego inspektora sanitarnego nie urządzisz tam jednak gabinetów, więc umowę najmu podpisuj dopiero wtedy, gdy wiesz, które pomieszczenia są nad poziomem terenu.

Czy do wpisu potrzebujesz opinii Sanepidu?

Nie. Do wniosku o wpis do RPWDL nie dołączasz opinii sanitarnej ani polisy – wojewoda lubuski pisze wprost, że podmioty „nie mają obowiązku przedkładania organowi rejestrowemu kopii opinii sanitarnych”.

Do wniosku dołączasz oświadczenie z art. 100 ust. 2 ustawy, że znasz i spełniasz warunki wykonywania działalności leczniczej. Składasz je pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Wymagania lokalu obowiązują więc w pełni, a Państwowa Inspekcja Sanitarna może je skontrolować po otwarciu.

Dlatego przed wnioskiem warto zlecić opinię sanitarną lokalu w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Wzór wniosku o taką opinię publikuje np. PSSE w Pruszkowie – zakres i koszt sprawdź w stacji właściwej dla Twojego lokalu.

Co musisz mieć przed pierwszym pacjentem: regulamin i OC?

Regulamin organizacyjny i polisę OC. Regulamin ustala kierownik, czyli w spółce zarząd (art. 23), a polisa musi działać najpóźniej od dnia przed rozpoczęciem działalności (art. 25 ust. 2).

Regulamin opisuje m.in. nazwę podmiotu, strukturę zakładu, rodzaj działalności i zakres świadczeń, miejsce ich udzielania, przebieg przyjęcia pacjenta oraz opłaty za kopię dokumentacji medycznej i świadczenia odpłatne (art. 24 ust. 1). Zakres świadczeń i opłaty wywieszasz w przychodni i publikujesz na jej stronie internetowej (art. 24 ust. 2).

Polisa OC przychodni musi mieć sumę gwarancyjną co najmniej 75 000 euro na jedno zdarzenie i 350 000 euro na wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia, nie dłuższym niż 12 miesięcy. Tyle wymaga rozporządzenie Ministra Finansów (§ 3 ust. 1 pkt 2) od podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń ambulatoryjnych. Szpital ma wyższe minimum.

Jak uzyskać wpis do RPWDL i ile to trwa?

Składasz wniosek elektronicznie w systemie RPWDL, z podpisem kwalifikowanym albo profilem zaufanym, i płacisz 894 zł. Wojewoda ma 30 dni na wpis i sam wydaje zaświadczenie (art. 104 ust. 1 i 3).

We wniosku podajesz dane z art. 100 ust. 1 – wszystkie warunki łączne:

  • nazwę firmy, adres siedziby, REGON i NIP;
  • adres miejsca udzielania świadczeń, czyli lokalu przychodni;
  • formę prawną oraz rodzaj działalności i zakres świadczeń;
  • nazwę zakładu leczniczego – inną niż nazwa firmy (art. 100 ust. 1a) – i wykaz jego komórek organizacyjnych, np. poradni lekarza POZ i gabinetu zabiegowego.

Co ważne: każda komórka dostaje w rejestrze kod resortowy, a NFZ sprawdza te kody przy wniosku o umowę. Brak komórki dla zakresu, który chcesz kontraktować, oznacza wniosek o zmianę wpisu (50% opłaty, art. 105 ust. 2) i kolejne dni czekania. Jak wypełnić wniosek i dobrać kody, opisujemy w poradniku Wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

Gdy wojewoda nie dokona wpisu w 30 dni, a od wpływu wniosku minie 40 dni, możesz zacząć działalność po pisemnym zawiadomieniu wojewody (art. 104 ust. 2). Ten termin liczy się od nowa, jeśli w ciągu 7 dni wojewoda wezwał Cię do uzupełnienia wniosku. Po wpisie każdą zmianę danych zgłaszasz w 14 dni – za spóźnienie grozi kara do dziesięciokrotności minimalnego wynagrodzenia (art. 107 ust. 1 i 2).

Kiedy podpiszesz umowę z NFZ?

Po wpisie do RPWDL. W POZ NFZ zawiera umowę z każdą przychodnią, która spełnia warunki Prezesa NFZ, bez konkursu: wniosek składasz przez Portal NFZ przez cały rok, a NFZ rozpatruje prawidłowy wniosek w 20 dni.

Umowa obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca po jej zawarciu. W praktyce każdy dzień opóźnienia wpisu może przesunąć pierwszy miesiąc finansowania z NFZ.

Przykład: składasz wniosek do RPWDL 1 grudnia, a wojewoda wykorzysta całe 30 dni. Wniosek do NFZ wyślesz na początku stycznia, umowę podpiszesz pod koniec miesiąca i zacznie działać 1 lutego. Rachunek za luty składasz do 10 marca, a NFZ wypłaca należność w 5 dni roboczych – pierwsze środki z NFZ przyjdą więc w marcu, ponad trzy miesiące po wniosku o wpis.

Co musisz mieć w dniu wniosku do NFZ (personel z harmonogramami, sprzęt, umowy z podwykonawcami), a co może poczekać, opisaliśmy w tekście Otwierasz POZ? Sprawdź, co musi być gotowe, zanim NFZ podpisze z Tobą umowę. Poradnie specjalistyczne, rehabilitacja czy stomatologia to inna droga: tam umowę zdobywasz w konkursie ofert, gdy oddział NFZ go ogłosi – piszemy o tym w poradniku Jak uzyskać kontrakt z NFZ.

Źródło: zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ z 31 marca 2025 r. (tekst ujednolicony po zarządzeniu nr 103/2026/DSOZ), § 43–45; ogólne warunki umów, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, § 23 ust. 3 i § 24 ust. 1.

Z czego sfinansować start nowej przychodni?

Najbliżej startu POZ jest grant „Wsparcie POZ” z programu FEnIKS, którego grantodawcą jest NFZ. Nowe miejsce udzielania świadczeń może otrzymać do 300 tys. zł, czyli 100% kosztów sprzętu, IT i robót w przychodni, bez wkładu własnego.

Wniosek złożysz jeszcze przed umową z NFZ. Umowę na lekarza POZ w miejscu z wniosku musisz jednak zawrzeć najpóźniej w dniu podpisania umowy o grant – szczegóły w tekście Grant FEnIKS bez umowy z NFZ. Czy możesz złożyć wniosek?. Do 15 listopada 2026 r. NFZ nie ogłosił III naboru – na stronie projektu zapowiada, że ten nabór wyczerpie pozostałą pulę. Aktualne zasady zebraliśmy w przewodniku Dofinansowanie FEnIKS dla POZ.

Pożyczka preferencyjna na start zwykle nie wchodzi w grę. Pożyczki, przy których pomagamy, wymagają co najmniej 1 mln zł przychodu rocznie i 100 tys. zł zysku netto, a nowa firma nie ma jeszcze takich wyników. Pożyczka wymaga też zabezpieczenia – zwykle weksla in blanco z poręczeniem, zastawu, hipoteki albo blokady środków; formę potwierdza operator. Do tej ścieżki warto wrócić po pierwszym pełnym roku działalności – listę pożyczek dla placówek znajdziesz w bazie pożyczek.

Jak założyć przychodnię krok po kroku?

Kolejność ma znaczenie, bo każdy urząd pyta o wynik poprzedniego kroku.

  1. Zarejestruj spółkę albo działalność i uzyskaj REGON oraz NIP.
  2. Sprawdź lokal z rozporządzeniem MZ o pomieszczeniach, zanim podpiszesz długą umowę najmu. Przy pomieszczeniach poniżej poziomu terenu najpierw uzyskaj zgodę wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
  3. Zleć opinię sanitarną lokalu w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej.
  4. Ustal zakres świadczeń i komórki organizacyjne pod umowę z NFZ, którą chcesz zawrzeć.
  5. Napisz regulamin organizacyjny i przygotuj informacje do wywieszenia w przychodni i na stronie internetowej.
  6. Złóż wniosek do RPWDL u wojewody co najmniej 30 dni przed planowanym otwarciem i zapłać 894 zł.
  7. Zawrzyj polisę OC (min. 75 000 euro / 350 000 euro), która zacznie działać najpóźniej dzień przed pierwszym pacjentem.
  8. Po wpisie złóż wniosek o umowę z NFZ na Portalu NFZ – przy POZ z zapasem na 20 dni rozpatrzenia przed końcem miesiąca.

Podsumowanie

Przychodnię zakłada się w kolejności: firma, lokal, wpis do RPWDL, dopiero potem NFZ. Najłatwiej przeoczyć, że wpisu nie zastąpi żaden późniejszy krok, a kody komórek z rejestru wracają przy wniosku do NFZ – błąd na tym etapie kosztuje miesiąc finansowania. Dlatego zakres świadczeń pod umowę z NFZ ustal przed wnioskiem do wojewody.

Zakładasz przychodnię POZ i chcesz zdążyć z umową z NFZ albo z III naborem grantu „Wsparcie POZ”? Umów bezpłatną konsultację – sprawdzimy, czego brakuje do wpisu i do wniosku do NFZ, i ocenimy, czy nowa lokalizacja ma szansę na grant.

Konsultantka Biznes Medical przy biurku rozmawia przez telefon
Wolisz zadzwonić?+48 727 141 216pon.–pt., 8:00–16:00

Kontakt

Umów bezpłatną konsultację

Zostaw kontakt – oddzwonimy, żeby ustalić szczegóły.

Formularz kontaktowy (#8) (#13)
Twoje dane i Twoje prawa

Administratorem Twoich danych jest Biznes Butik sp. z o.o. Spółka działa pod marką Biznes Medical. Dane niezbędne do realizacji zamówionej usługi przetwarzamy na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b RODO. Informacje handlowe związane z tą usługą przekazujemy za Twoją zgodą PKE opisaną przy przycisku. Dane wykorzystujemy także do korespondencji, obsługi Twoich praw, dokumentowania obowiązków i ochrony praw w sporze.

Możesz w każdej chwili bezpłatnie wycofać zgodę PKE i sprzeciwić się marketingowi bez podawania przyczyny. Napisz na rodo@biznesbutik.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem wcześniejszego kontaktu. Możesz wnieść sprzeciw wobec przetwarzania opartego na naszym prawnie uzasadnionym interesie ze względu na swoją szczególną sytuację.

Masz prawo dostępu do danych i ich sprostowania. Na zasadach określonych w RODO możesz żądać usunięcia danych, ograniczenia przetwarzania i przenoszenia danych. Możesz też złożyć skargę do Prezesa UODO. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.

Szczegółowa klauzula informacyjna Polityka prywatności Regulamin serwisu

Klikając „Umów bezpłatną konsultację”, zamawiasz bezpłatną konsultację na zasadach Regulaminu serwisu. Informacje o naszych usługach możemy przekazać e-mailem oraz podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej. Podanie danych kontaktowych w tym celu i wysłanie formularza stanowi zgodę na otrzymanie od Biznes Butik sp. z o.o. działającej pod marką Biznes Medical informacji handlowych e-mailem i podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej wyłącznie w ramach tej usługi. Zgodę wyrażasz zgodnie z art. 398 ust. 1–2 w związku z art. 400 Prawa komunikacji elektronicznej. Możesz ją w każdej chwili wycofać. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.

Najczęstsze pytania

AutorSzymon Łuczak

Skonsultuj swój projekt

Formularz kontaktowy
Twoje dane i Twoje prawa

Administratorem Twoich danych jest Biznes Butik sp. z o.o. Spółka działa pod marką Biznes Medical. Dane niezbędne do realizacji zamówionej usługi przetwarzamy na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b RODO. Informacje handlowe związane z tą usługą przekazujemy za Twoją zgodą PKE opisaną przy przycisku. Dane wykorzystujemy także do korespondencji, obsługi Twoich praw, dokumentowania obowiązków i ochrony praw w sporze.

Możesz w każdej chwili bezpłatnie wycofać zgodę PKE i sprzeciwić się marketingowi bez podawania przyczyny. Napisz na rodo@biznesbutik.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem wcześniejszego kontaktu. Możesz wnieść sprzeciw wobec przetwarzania opartego na naszym prawnie uzasadnionym interesie ze względu na swoją szczególną sytuację.

Masz prawo dostępu do danych i ich sprostowania. Na zasadach określonych w RODO możesz żądać usunięcia danych, ograniczenia przetwarzania i przenoszenia danych. Możesz też złożyć skargę do Prezesa UODO. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.

Szczegółowa klauzula informacyjna Polityka prywatności Regulamin serwisu

Klikając „Umów bezpłatną konsultację”, zamawiasz bezpłatną konsultację na zasadach Regulaminu serwisu. Informacje o naszych usługach możemy przekazać e-mailem oraz podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej. Podanie danych kontaktowych w tym celu i wysłanie formularza stanowi zgodę na otrzymanie od Biznes Butik sp. z o.o. działającej pod marką Biznes Medical informacji handlowych e-mailem i podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej wyłącznie w ramach tej usługi. Zgodę wyrażasz zgodnie z art. 398 ust. 1–2 w związku z art. 400 Prawa komunikacji elektronicznej. Możesz ją w każdej chwili wycofać. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.