Forma opodatkowania lekarza w 2027 r.: ryczałt 14%, liniowy czy skala?
Lekarz na kontrakcie z niskimi kosztami zwykle zapłaci najmniej na ryczałcie 14%, a lekarz z własnym gabinetem i wysokimi kosztami – na skali albo liniowym. Formę na 2027 r. wybierasz do 22 lutego.
W skrócie
- Dla kogo: lekarz na własnej działalności – na kontrakcie w szpitalu albo przychodni lub z własną praktyką.
- Ryczałt: 14% przychodu, bez odliczania kosztów. W 2027 r. możesz go wybrać, jeśli przychód za 2026 r. nie przekroczył 2 mln euro.
- Podatek liniowy: 19% dochodu i składka zdrowotna 4,9% dochodu.
- Skala: 12% do 120 000 zł dochodu, 32% powyżej, kwota wolna 30 000 zł. Składka zdrowotna 9% dochodu.
- Kiedy: formę na 2027 r. wybierasz do 22 lutego 2027 r.
- Co może się zmienić: Sejm uchwalił nową skalę (12/24/32%) i niższy limit ryczałtu. Ustawa czeka na decyzję o poprawkach Senatu.
- Źródło:
- ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, t.j. Dz.U. 2025 poz. 843 (art. 6 ust. 4, art. 9, art. 12 ust. 1 pkt 2a lit. a – PKWiU dział 86),
- ustawa o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 9a, art. 27 ust. 1, art. 30c),
- druk sejmowy nr 3147, stan prac na 20.11.2026 r.
Nie ma jednej najlepszej formy opodatkowania dla lekarza. Przy kontrakcie z niskimi kosztami zwykle najmniej kosztuje ryczałt 14%, a przy własnym gabinecie z wysokimi kosztami skala podatkowa albo podatek liniowy. Formę na 2027 r. wybierasz do 22 lutego 2027 r. i nie zmienisz jej w trakcie roku. Do podatku zawsze doliczaj składkę zdrowotną, bo w każdej formie liczy się ją inaczej. Poniżej znajdziesz stawki na 2027 r., dwa przeliczone przykłady i pułapkę kontraktu u byłego pracodawcy.
- Ile wynosi podatek i składka zdrowotna lekarza w każdej formie w 2027 r.?
- Ile wynosi ZUS lekarza na działalności w 2027 r.?
- Kiedy ryczałt 14% opłaca się lekarzowi bardziej niż liniowy i skala?
- Czy lekarz na kontrakcie u byłego pracodawcy może wybrać ryczałt albo liniowy?
- Co się zmieni, jeśli wejdzie ustawa z druku nr 3147?
- Jak wybrać formę opodatkowania na 2027 r. krok po kroku?
- Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi podatek i składka zdrowotna lekarza w każdej formie w 2027 r.?
Ryczałt to 14% przychodu, liniowy 19% dochodu, skala 12% albo 32% dochodu. Różnicę robią koszty i składka zdrowotna: na ryczałcie nie odliczysz kosztów, ale składka zdrowotna ma stałą kwotę zależną od przychodu.
| Ryczałt | Podatek liniowy | Skala podatkowa | |
|---|---|---|---|
| Stawka podatku | 14% przychodu | 19% dochodu | 12% do 120 000 zł dochodu, 32% nadwyżki |
| Koszty (sprzęt, gabinet, auto, kursy) | nie obniżają podatku | obniżają podatek | obniżają podatek |
| Składka zdrowotna | stała kwota w 3 progach przychodu: do 60 000 zł, do 300 000 zł, powyżej 300 000 zł | 4,9% dochodu, min. 445,50 zł miesięcznie | 9% dochodu, min. 445,50 zł miesięcznie |
| Odliczenie składki zdrowotnej | 50% zapłaconych składek od przychodu | od dochodu, do rocznego limitu (14 100 zł w 2026 r.) | brak |
| Kwota zmniejszająca podatek, wspólne rozliczenie z małżonkiem, ulga na dzieci | nie | nie | tak |
Źródło: ustawa o ryczałcie (t.j. Dz.U. 2025 poz. 843), art. 11 ust. 1a i art. 12 ust. 1 pkt 2a lit. a; ustawa o PIT (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592), art. 27 ust. 1 i art. 30c ust. 1–2b; obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 12.12.2025 r. (M.P. 2025 poz. 1274) – limit 14 100 zł na 2026 r.; zus.pl, „Wysokość składek na ubezpieczenia” (stan 2.02.2026).
Minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym to 9% minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4950 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z 14.09.2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1213), więc od składki za luty 2027 r. minimum wyniesie 445,50 zł. Za styczeń 2027 r. obowiązuje jeszcze 432,54 zł, bo rok składkowy trwa od lutego do stycznia.
Kwot składki zdrowotnej na ryczałcie na 2027 r. jeszcze nie znamy. Liczy się je od przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału 2026 r., które GUS ogłasza w styczniu. W 2026 r. wynosiły 498,35 zł, 830,58 zł i 1495,04 zł miesięcznie, zależnie od progu przychodu.
Ile wynosi ZUS lekarza na działalności w 2027 r.?
Składki społeczne są takie same w każdej formie opodatkowania. Przy pełnym ZUS podstawą w 2027 r. jest 6019,80 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 10 033 zł (obwieszczenie MRPiPS z 3.11.2026 r., M.P. 2026 poz. 1098).
| Wariant | Podstawa | Składki społeczne miesięcznie |
|---|---|---|
| Pełny ZUS z chorobowym i FP/FS | 6019,80 zł | 2052,15 zł |
| Preferencyjny ZUS | 1485 zł (30% minimalnego wynagrodzenia) | 469,85 zł |
Źródło: M.P. 2026 poz. 1098; Dz.U. 2026 poz. 1213; stopy składek jak w informacji ZUS na 2026 r. (19,52%, 8%, 1,67%, 2,45%, 2,45%). Kwoty wyliczone przez nas – ZUS ogłosi je w styczniu 2027 r.
W praktyce lekarz na pełnym ZUS odda w 2027 r. około 24 600 zł składek społecznych. Na skali i liniowym obniżają one dochód, na ryczałcie przychód.
Kiedy ryczałt 14% opłaca się lekarzowi bardziej niż liniowy i skala?
Wtedy, gdy koszty są niskie w stosunku do przychodu. Lekarz na kontrakcie, który nie prowadzi własnego gabinetu, zwykle ma kilka procent kosztów. Lekarz z gabinetem, sprzętem i personelem może mieć ich kilkadziesiąt procent – i wtedy ryczałt zaczyna kosztować najwięcej.
Przykład: dwóch lekarzy osiąga po 280 000 zł przychodu rocznie i płaci pełny ZUS. Pierwszy pracuje na kontrakcie i ma 25 000 zł kosztów. Drugi prowadzi praktykę z wynajętym gabinetem i sprzętem, ma 110 000 zł kosztów.
| Podatek + składka zdrowotna za rok | Kontrakt, koszty 25 000 zł | Własny gabinet, koszty 110 000 zł |
|---|---|---|
| Ryczałt 14% | ok. 45 000 zł | ok. 45 000 zł |
| Podatek liniowy 19% | ok. 52 900 zł | ok. 33 400 zł |
| Skala 12/32% | ok. 66 900 zł | ok. 32 000 zł |
Źródło: wyliczenie Biznes Medical na stawkach z ustaw o PIT i ryczałcie (stan 20.11.2026); składki społeczne 24 626 zł rocznie; składka zdrowotna na ryczałcie według kwoty z 2026 r. (830,58 zł miesięcznie, próg 60 000–300 000 zł); składka na skali i liniowym liczona od dochodu rocznego w uproszczeniu.
Na ryczałcie obaj zapłacą tyle samo, bo koszty nie mają znaczenia. Dla lekarza na kontrakcie to około 7900 zł mniej niż na liniowym i 21 800 zł mniej niż na skali. Lekarz z gabinetem na ryczałcie straciłby około 13 000 zł w porównaniu ze skalą.
Dlatego przed wyborem formy warto zsumować koszty z 2026 r. i sprawdzić, czy w 2027 r. nie planujesz dużego zakupu, na przykład aparatu USG. Na ryczałcie taki wydatek nie obniży podatku ani o złotówkę.
Czy lekarz na kontrakcie u byłego pracodawcy może wybrać ryczałt albo liniowy?
Nie, jeśli na kontrakcie robisz to samo, co robiłeś na etacie u tego samego szpitala lub przychodni w 2026 r. albo nadal robisz w 2027 r. Ustawa o ryczałcie (art. 8 ust. 2) i ustawa o PIT (art. 9a ust. 3) odbierają wtedy prawo do ryczałtu i podatku liniowego. Od dnia pierwszego takiego przychodu do końca roku rozliczasz się według skali.
To częsta sytuacja w szpitalach i przychodniach: lekarz kończy umowę o pracę i od stycznia przechodzi na kontrakt na tym samym oddziale. Wpis ryczałtu w CEIDG nic tu nie pomoże: przepis działa z mocy ustawy. W pierwszym przykładzie oznaczałoby to około 66 900 zł zamiast 45 000 zł, czyli blisko 22 000 zł różnicy w jednym roku.
Co ważne: przepis mówi o czynnościach „odpowiadających” pracy z etatu, czyli o tej samej pracy. Kontrakt w innym szpitalu go nie dotyczy, a inny zakres pracy u byłego pracodawcy trzeba ocenić przed podpisaniem umowy.
Co się zmieni, jeśli wejdzie ustawa z druku nr 3147?
Ta ustawa jeszcze nie obowiązuje. Sejm uchwalił ją 22 października 2026 r., Senat wniósł poprawki 27 października, a Sejm ich jeszcze nie rozpatrzył (stan na 20.11.2026 r.). Zmiany mają działać od 1 stycznia 2027 r.
Tekst przekazany do Senatu zmienia trzy rzeczy ważne dla lekarza:
- Skala podatkowa: 12% do 130 000 zł dochodu, 24% od 130 000 do 150 000 zł i 32% powyżej 150 000 zł. W przykładzie z gabinetem podatek spadłby o około 3200 zł.
- Limit ryczałtu: 250 000 euro przychodu w poprzednim roku (dziś 2 mln euro). Po kursie z 1 października 2026 r. to 1 094 250 zł przychodu za 2026 r.
- Stawka 17% na ryczałcie: od nadwyżki przychodu ponad 300 000 euro (1 313 100 zł) w trakcie roku. Obejmuje także przychody z usług opieki zdrowotnej.
W praktyce limit 1 094 250 zł dotknie tylko lekarzy z bardzo wysokim przychodem. Jeśli w 2026 r. zbliżasz się do tej kwoty, sprawdź przed 22 lutego, czy ustawa weszła w życie i w jakim brzmieniu.
Źródło: sejm.gov.pl, druk nr 3147 – przebieg procesu legislacyjnego i tekst ustawy z 22.10.2026 r. przekazany do Senatu (art. 1 pkt 1, art. 2, art. 4).
Jak wybrać formę opodatkowania na 2027 r. krok po kroku?
Formę wybierasz raz na rok. Wybór liniowego albo ryczałtu obowiązuje także w kolejnych latach, dopóki go nie zmienisz (art. 9a ust. 2b ustawy o PIT, art. 9 ust. 1b ustawy o ryczałcie).
- Zsumuj przychód i koszty za 2026 r. Bez tego nie porównasz form – liczy się udział kosztów w przychodzie.
- Sprawdź swoje umowy o pracę z 2026 i 2027 r. Jeśli kontrakt jest u byłego pracodawcy i obejmuje te same czynności, zostaje Ci skala.
- Porównaj przychód z 2026 r. z limitem ryczałtu. Dziś to 2 mln euro, po zmianie z druku nr 3147 – 1 094 250 zł.
- Policz podatek razem ze składką zdrowotną w każdej formie. Sam podatek wprowadza w błąd, bo składka na skali to 9% dochodu, a na liniowym 4,9%.
- Uwzględnij plany na 2027 r. Duży zakup, nowy gabinet albo zatrudnienie personelu przesuwa wynik w stronę skali lub liniowego.
- Zmień formę w CEIDG do 22 lutego 2027 r. Termin dotyczy sytuacji, w której pierwszy przychód w 2027 r. osiągniesz w styczniu.
Takie porównanie przygotowuje zwykle księgowa albo doradca podatkowy. Przy księgowości dla lekarzy w Biznes Medical robi to nasz partner, Fintaxo sp. z o.o., z dostępem do doradcy podatkowego. Jeśli praktyka rośnie i myślisz o przychodni, zobacz też, jak założyć podmiot leczniczy krok po kroku.
Podsumowanie
O tym, czy ryczałt 14% się opłaca, decydują koszty i to, z jakiej umowy pochodzi przychód. Najłatwiej przeoczyć kontrakt u byłego pracodawcy: wtedy ryczałtu i liniowego nie ma w ogóle, niezależnie od tego, co wpiszesz w CEIDG. Dlatego liczby z 2026 r. i umowy na 2027 r. warto przejrzeć jeszcze w styczniu, przed terminem 22 lutego.
Pracujesz na kontrakcie albo prowadzisz praktykę i nie wiesz, która forma wyjdzie taniej w 2027 r.? Umów bezpłatną konsultację – porównamy podatek i składkę zdrowotną w trzech formach na Twoich liczbach z 2026 r., zanim minie termin zmiany formy.

Kontakt
Umów bezpłatną konsultację
Zostaw kontakt – oddzwonimy, żeby ustalić szczegóły.
Najczęstsze pytania
14% przychodu. Taką stawkę ustawa o ryczałcie ustala dla usług opieki zdrowotnej, w tym usług lekarskich (art. 12 ust. 1 pkt 2a lit. a). Kosztów nie odliczysz, ale przychód obniżysz o składki społeczne i 50% zapłaconej składki zdrowotnej. Jeśli wejdzie ustawa z druku nr 3147, od nadwyżki przychodu ponad 300 000 euro w roku zapłacisz 17%.
Do 22 lutego 2027 r., jeśli pierwszy przychód w 2027 r. osiągnie w styczniu. Ustawowy termin to 20. dzień miesiąca po pierwszym przychodzie, a 20 lutego 2027 r. wypada w sobotę. Zmianę zgłaszasz w CEIDG. W trakcie roku formy już nie zmienisz.
Nie. Ryczałt liczy się od przychodu, więc czynsz, sprzęt, auto czy kursy nie obniżają podatku. Od przychodu odliczysz tylko składki społeczne i 50% zapłaconej składki zdrowotnej (art. 11 ust. 1a ustawy o ryczałcie). W naszym przykładzie przy kosztach ok. 40% przychodu ryczałt wyszedł o ok. 13 000 zł drożej niż skala.
445,50 zł miesięcznie od składki za luty 2027 r., czyli 9% minimalnego wynagrodzenia 4950 zł. Za styczeń 2027 r. minimum wynosi jeszcze 432,54 zł. Powyżej minimum składka na liniowym to 4,9% dochodu, a na skali 9% dochodu.
Nie, jeśli na kontrakcie robi to samo co na etacie w tym samym albo poprzednim roku. Wtedy traci prawo do ryczałtu (art. 8 ust. 2 ustawy o ryczałcie) i podatku liniowego (art. 9a ust. 3 ustawy o PIT) i do końca roku rozlicza się według skali. Kontraktu w innym szpitalu to ograniczenie nie dotyczy.




