Budżet powierzony diagnostyczny: które badania w POZ NFZ rozlicza osobno?
NFZ płaci osobno za 15 badań zleconych przez lekarza POZ – od 14,49 do 198,27 zł – tylko do kwoty rocznego budżetu powierzonego. Lista badań i zasady.
W skrócie
- Czego dotyczy: osobnych pieniędzy NFZ na 15 badań laboratoryjnych, które zleca lekarz POZ – poza stawką kapitacyjną.
- Dla kogo: przychodnie z umową z NFZ na świadczenia lekarza POZ.
- Ile: od 14,49 zł do 198,27 zł za badanie, łącznie najwyżej tyle, ile wynosi roczny budżet przychodni.
- Jak NFZ liczy budżet: na każdy rok osobno, m.in. z badań, które przychodnia wykazała w pierwszych 9 miesiącach roku poprzedniego.
- Kiedy wykazać badania: co miesiąc, w raporcie do 10. dnia następnego miesiąca.
- Źródło:
- zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ z 31.03.2025 r., tekst ujednolicony po zarządzeniu nr 103/2026/DSOZ, § 9, § 11, § 15, § 16, załącznik nr 1 (lp. 1.21–1.35) i nr 21;
- rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1427 ze zm., załącznik nr 1 część IVa.
NFZ płaci przychodni POZ osobno, poza stawką kapitacyjną, za 15 badań zleconych przez lekarza POZ – od 14,49 zł za Strep-test do 198,27 zł za panel 20 alergenów – ale tylko do kwoty rocznego budżetu powierzonego diagnostycznego. Zasady ustala zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ (§ 15 i § 16), a ceny jego załącznik nr 1. Lipcowa podwyżka stawek POZ cen tych badań nie zmieniła. Poniżej: lista badań z cenami i kodami, sposób liczenia budżetu i warunki, po których NFZ zapłaci za badanie.
Za jakie badania NFZ płaci z budżetu powierzonego diagnostycznego?
Za 15 badań z części IVa załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia o świadczeniach gwarantowanych POZ. Lista jest zamknięta: badania spoza niej przychodnia finansuje ze stawki kapitacyjnej.
| Badanie | Cena za badanie | Kod świadczenia NFZ |
|---|---|---|
| ferrytyna | 24,15 zł | 5.01.00.0000164 |
| witamina B12 | 25,36 zł | 5.01.00.0000165 |
| kwas foliowy | 19,32 zł | 5.01.00.0000166 |
| anty-CCP | 68,84 zł | 5.01.00.0000167 |
| CRP – szybki test ilościowy (dzieci do 6. roku życia) | 16,91 zł | 5.01.00.0000168 |
| przeciwciała anty-HCV | 46,20 zł | 5.01.00.0000169 |
| antygen H. pylori w kale – test kasetkowy | 27,77 zł | 5.01.00.0000170 |
| antygen H. pylori w kale – test laboratoryjny | 73,67 zł | 5.01.00.0000173 |
| Strep-test | 14,49 zł | 5.01.00.0000171 |
| IgE całkowite | 28,35 zł | 5.01.00.0000239 |
| IgE swoiste – panel 10 alergenów wziewnych | 117,87 zł | 5.01.00.0000240 |
| IgE swoiste – panel 10 alergenów pokarmowych | 117,87 zł | 5.01.00.0000241 |
| IgE swoiste – panel 20 alergenów wziewnych | 198,27 zł | 5.01.00.0000242 |
| IgE swoiste – panel 20 alergenów pokarmowych | 198,27 zł | 5.01.00.0000243 |
| HIV – test przesiewowy (przeciwciała anty-HIV i antygen p24) | 41,79 zł | 5.01.00.0000281 |
Źródło: zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ, tekst ujednolicony po zarządzeniu nr 103/2026/DSOZ: ceny – załącznik nr 1, lp. 1.21–1.35; kody – załącznik nr 21, lp. 1.22–1.36. Stan na 7.11.2026 r.
Ceny są takie same w zarządzeniu nr 8/2026/DSOZ ze stycznia i w zarządzeniu nr 65/2026/DSOZ z lipca 2026 r. W praktyce badania z budżetu nie dostały podwyżki, którą od 1 lipca dostała stawka kapitacyjna.
Lista rosła stopniowo. Część IVa weszła do rozporządzenia 1 lipca 2022 r. z ośmioma badaniami. Badania IgE dopisano w 2023 r., a test HIV – rozporządzeniem z 30 kwietnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 584).
Czym badania z budżetu różnią się od badań w stawce kapitacyjnej?
Sposobem zapłaty i sprawozdania. Badania z części IV rozporządzenia (np. miano ASO czy posiew kału) przychodnia opłaca z stawki kapitacyjnej, bo zarządzenie wlicza je do stawki lekarza POZ (§ 9 ust. 1 pkt 1). Badania z części IVa NFZ płaci za każde wykonane badanie osobno.
| Badania w stawce kapitacyjnej | Badania z budżetu powierzonego diagnostycznego | |
|---|---|---|
| Lista | rozporządzenie MZ, zał. nr 1, część IV | rozporządzenie MZ, zał. nr 1, część IVa (15 badań) |
| Jak NFZ płaci | nic ponad stawkę za pacjenta z deklaracją | cena z załącznika nr 1 za każde badanie, do wysokości budżetu |
| Sprawozdanie | raz na pół roku, do 20. dnia po zakończeniu półrocza (kody z załącznika nr 23) | co miesiąc, do 10. dnia następnego miesiąca (kody z załącznika nr 21) |
| Badanie niewykazane | przychodnia dostaje tę samą stawkę | NFZ nie płaci za badanie |
Źródło: zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ, tekst ujednolicony, § 9 ust. 1 i 7, § 11 ust. 1 i 2, § 15 ust. 3 i 4, § 23 ust. 4.
Budżet diagnostyczny nie obejmuje też badań w opiece koordynowanej. Na nie NFZ ustala osobny budżet powierzony opieki koordynowanej (§ 15 ust. 2), z własną listą badań z załącznika nr 6 do rozporządzenia.
Rozporządzenie nazywa badania z części IVa badaniami „związanymi z realizacją świadczeń lekarza podstawowej opieki zdrowotnej”, czyli takimi, które lekarz POZ zleca swoim pacjentom w trakcie leczenia. Konsultant krajowa w dziedzinie medycyny rodzinnej w stanowisku z 2022 r. wskazała, że nie służą one do realizacji zleceń lekarzy specjalistów, szpitali i gabinetów prywatnych ani do akcji przesiewowych.
Jak NFZ ustala wysokość budżetu powierzonego diagnostycznego?
Na każdy okres rozliczeniowy osobno, z dwóch źródeł: pieniędzy w planie zakupu świadczeń oddziału NFZ i badań, które przychodnia wykazała w pierwszych 9 miesiącach roku poprzedniego (§ 16 ust. 1 i 2). Gdy NFZ ustala budżet po raz pierwszy, bierze pod uwagę liczbę i wiek pacjentów z listy oraz szacowaną średnią liczbę badań w takiej populacji (§ 16 ust. 3).
W praktyce budżet na 2027 r. NFZ policzy z badań wykazanych od stycznia do września 2026 r. Badanie, którego przychodnia nie wpisała do raportu, kosztuje ją więc dwa razy: NFZ nie zapłaci za nie teraz, a w kolejnym roku budżet będzie mniejszy.
Zarządzenie wymienia, co NFZ bierze pod uwagę, ale nie podaje wzoru. Kwotę na dany rok znajdziesz w planie rzeczowo-finansowym, czyli załączniku nr 1 do umowy z NFZ (§ 8 ust. 1 wzoru umowy).
Co się dzieje, gdy budżet się skończy?
Zarządzenie pozwala rozliczyć badania tylko do wysokości budżetu (§ 15 ust. 4). Za badania ponad tę kwotę nie przewiduje zapłaty, a laboratorium wystawi za nie fakturę jak zwykle.
Przykład: przychodnia ma na 2026 r. budżet 24 000 zł, czyli średnio 2 000 zł miesięcznie. Do końca października wykazała badania za 22 500 zł. Na listopad i grudzień zostało jej 1 500 zł – mniej niż średnio na jeden miesiąc. Jeśli lekarze zlecą w tym czasie tyle badań co zwykle, część z nich przychodnia opłaci z własnych pieniędzy.
Dlatego wykorzystanie budżetu warto sprawdzać co miesiąc. Zarządzenie nie przewiduje natomiast kary za niewykorzystany budżet – skutkiem jest tylko niższa baza do budżetu na kolejny rok.
Jak wykazać badanie, żeby NFZ za nie zapłacił?
NFZ zapłaci za badanie tylko wtedy, gdy spełnia ono wszystkie warunki poniżej.
- Badanie jest na liście z części IVa i zlecił je lekarz POZ Twojej przychodni.
- Badanie jest opisane w dokumentacji medycznej pacjenta (§ 9 ust. 3).
- Laboratorium wymieniło to badanie w specyfikacji do faktury. Jeśli badanie robisz na miejscu, potwierdza je wpis w rejestrze badań wykonanych we własnym zakresie (§ 9 ust. 3).
- Badanie trafiło do raportu za dany miesiąc, wysłanego do 10. dnia następnego miesiąca, z kodem z załącznika nr 21 (§ 9 ust. 7 pkt 1, § 11 ust. 1).
Najłatwiej przeoczyć trzeci warunek. Zbiorcza faktura z laboratorium „za badania laboratoryjne” nie wyszczególnia badań, więc sama nie potwierdza wykonania żadnego z nich. Jeśli badania brakuje w wysłanym raporcie, przychodnia ma prawo go skorygować (§ 9 ust. 7 pkt 3).
Co sprawdzić w rozliczeniu budżetu powierzonego diagnostycznego?
Najpierw kwotę budżetu, potem to, co z niej zostało.
- Sprawdź w planie rzeczowo-finansowym, jaki budżet diagnostyczny masz na 2026 r., i odejmij od niego sumę badań wykazanych od stycznia.
- Policz, ile budżetu zostało na listopad i grudzień, i przekaż tę kwotę lekarzom.
- Porównaj co miesiąc liczbę badań z listy na fakturach laboratorium z liczbą badań w raporcie do NFZ. Każda różnica to badanie, za które NFZ nie zapłacił.
- Poproś laboratorium o specyfikację, w której każde badanie z listy jest wymienione osobno.
- Sprawdź w systemie gabinetowym, czy 15 badań z listy ma przypisane kody z załącznika nr 21. Bez nich badanie nie trafi do miesięcznego raportu.
- Uzupełnij brakujące badania korektą raportu.
Wykorzystanie budżetu diagnostycznego oraz badania wykonane, a niewykazane sprawdzamy co miesiąc w ramach obsługi rozliczeń z NFZ.
Podsumowanie
Z budżetu powierzonego diagnostycznego NFZ płaci za każde badanie z listy osobno, ale tylko do kwoty ustalonej na rok. Łatwo przeoczyć, że niewykazane badanie obniża też budżet na kolejny rok, bo NFZ liczy go z danych za styczeń–wrzesień. Dlatego jeszcze w listopadzie warto porównać faktury laboratorium z raportami do NFZ i policzyć, ile budżetu zostało na grudzień.
Ile budżetu diagnostycznego zostało Twojej przychodni do końca roku? Umów bezpłatną konsultację – porównamy badania z faktur laboratorium z raportami do NFZ i pokażemy, które badania z listy nie trafiły do rozliczenia.

Kontakt
Umów bezpłatną konsultację
Zostaw kontakt – oddzwonimy, żeby ustalić szczegóły.
Najczęstsze pytania
15 badań z części IVa załącznika nr 1 do rozporządzenia MZ o świadczeniach gwarantowanych POZ: ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy, anty-CCP, CRP (szybki test u dzieci do 6. roku życia), anty-HCV, antygen H. pylori w kale (test kasetkowy i laboratoryjny), Strep-test, IgE całkowite, cztery panele IgE swoistych (10 lub 20 alergenów wziewnych albo pokarmowych) i przesiewowy test HIV. Badania spoza tej listy przychodnia finansuje ze stawki kapitacyjnej.
Od 14,49 zł za Strep-test do 198,27 zł za panel 20 alergenów IgE, np. ferrytyna 24,15 zł, witamina B12 25,36 zł, anty-HCV 46,20 zł, test HIV 41,79 zł (zarządzenie NFZ nr 22/2025/DSOZ, załącznik nr 1, lp. 1.21–1.35). Ceny nie zmieniły się w 2026 r. NFZ płaci je tylko do wysokości rocznego budżetu przychodni.
Nie. Zarządzenie nr 22/2025/DSOZ wyłącza ze stawki kapitacyjnej świadczenia, które ma osobną cenę w umowie (§ 23 ust. 4), a za badania z budżetu NFZ płaci według ceny z załącznika nr 1 (§ 15 ust. 3 i 4). Przychodnia dostaje te pieniądze tylko za badania wykazane w miesięcznym raporcie.
Zarządzenie tego nie przewiduje. Zarządzenie nr 22/2025/DSOZ pozwala rozliczyć badania tylko do wysokości budżetu (§ 15 ust. 4), a laboratorium wystawi przychodni fakturę także za badania ponad tę kwotę. Dlatego wykorzystanie budżetu warto sprawdzać co miesiąc.
Na podstawie liczby i wieku pacjentów oraz szacowanej średniej liczby badań w takiej populacji (zarządzenie nr 22/2025/DSOZ, § 16 ust. 3). W kolejnych latach NFZ bierze pod uwagę badania, które przychodnia wykazała w pierwszych 9 miesiącach roku poprzedniego, i pieniądze w planie zakupu świadczeń oddziału (§ 16 ust. 2).




