Audyt dokumentacji medycznej w przychodni z NFZ: co sprawdzić i jak go przeprowadzić?

Brak wpisu w dokumentacji przy kontroli NFZ oznacza zwrot pieniędzy w 14 dni i kary do 4% kwoty za okres rozliczeniowy. Co sprawdzić i jak zrobić audyt w 8 krokach.

Szymon Łuczak
Opublikowano: 08.11.2026Aktualizacja: 12.11.202610 min czytania
Lekarka w białym fartuchu ze stetoskopem uzupełnia dokumentację medyczną na podkładce, w tle regał z segregatorami w gabinecie przychodni

W skrócie

  • Co to jest: przegląd dokumentacji, który robisz sam albo z firmą z zewnątrz, zanim zajrzy do niej kontroler NFZ.
  • Dla kogo: przychodnie i poradnie z umową NFZ.
  • Co sprawdzasz: czy wpisy są kompletne i czy każde świadczenie, które NFZ rozliczył, ma potwierdzenie w dokumentacji.
  • Ile kosztuje błąd: zwrot zakwestionowanych kwot w 14 dni i kary do 1% za naruszenie, razem do 4% kwoty za okres rozliczeniowy.
  • Czy to obowiązek: przepisy nie używają słowa „audyt”, ale ustawa o jakości wymaga od każdej przychodni z umową NFZ okresowej oceny jakości świadczeń.
  • Źródło:
    • rozporządzenie MZ w sprawie dokumentacji medycznej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1391;
    • ogólne warunki umów (OWU), t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, § 28–30;
    • ustawa o świadczeniach, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461, art. 61a i 61j;
    • ustawa o jakości w opiece zdrowotnej, Dz.U. 2023 poz. 1692, art. 18.

Audyt dokumentacji medycznej w przychodni z umową NFZ to sprawdzenie, czy każde świadczenie wykazane do NFZ ma w dokumentacji wpis, jakiego wymaga rozporządzenie Ministra Zdrowia: z datą, rozpoznaniem według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób, opisem porady i oznaczeniem osoby, która jej udzieliła. Tę samą dokumentację bada kontroler NFZ. Jeśli zakwestionuje świadczenie, przychodnia oddaje pieniądze w 14 dni od wezwania, a NFZ może dołożyć kary umowne do 1% za naruszenie, łącznie do 4% kwoty za okres rozliczeniowy. Rozpisujemy niżej, co sprawdzić w historii zdrowia i choroby, czym audyt różni się od kontroli NFZ i jak przeprowadzić go w 8 krokach.

Co sprawdza audyt dokumentacji medycznej?

Dwie rzeczy: czy dokumentacja spełnia wymogi rozporządzenia o dokumentacji medycznej i czy potwierdza to, co przychodnia wykazała do NFZ. Pierwsza część dotyczy formy, druga – pieniędzy.

Przy formie sprawdzasz zapisy, które rozporządzenie wymienia wprost. Przy rozliczeniu bierzesz świadczenia z raportu do NFZ i szukasz dla każdego wpisu w historii zdrowia i choroby, czyli w podstawowej dokumentacji pacjenta przychodni (§ 36 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).

Co sprawdzaszCzego wymaga przepisGdzie to jest
Postać dokumentacjidokumentacja elektroniczna; papier tylko wyjątkowo; ten sam dokument nie może istnieć w obu postaciach§ 1 ust. 1–3
Termin wpisuwpis niezwłocznie po udzieleniu świadczenia§ 4 ust. 1
Podpispodpis kwalifikowany, zaufany, osobisty albo potwierdzenie przez system ZUS; przy dokumentacji wewnętrznej także mechanizmy systemu§ 4 ust. 3–4
Poprawki na papierzebłędny wpis skreślasz, z adnotacją o przyczynie, datą i oznaczeniem osoby; nie usuwasz§ 4 ust. 6
Rozpoznanienazwa i numer według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób§ 7 ust. 1
Skierowanierodzaj badania według Międzynarodowej Klasyfikacji Procedur Medycznych i numer umowy z NFZ§ 9 ust. 2 pkt 3 i 9
Przechowywanie20 lat od końca roku ostatniego wpisu; skierowania 5 latart. 29 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta

Źródło: rozporządzenie MZ z 6.04.2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1391; ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, t.j. Dz.U. 2024 poz. 581.

Numer umowy z NFZ na skierowaniu to nowość: przepis obowiązuje od 1 stycznia 2026 r., a stare zasady można było stosować do 30 czerwca 2026 r. Skierowanie wystawione od lipca w ramach umowy z NFZ bez numeru tej umowy jest więc niezgodne z rozporządzeniem.

Co musi mieć wpis o poradzie?

Rozporządzenie wymienia jedenaście elementów wpisu o poradzie w gabinecie albo wizycie domowej (§ 38 ust. 4). Ten wykaz jest Twoją listą kontrolną przy każdej poradzie z próbki.

Wpis o poradzie zawiera:

  • datę porady albo wizyty domowej;
  • dane z wywiadu i badania;
  • rozpoznanie;
  • informację o zleconych badaniach i konsultacjach;
  • zalecone zabiegi i leki z dawkowaniem oraz numery e-recept;
  • wyniki badań z opisem;
  • wyniki konsultacji;
  • opis innych świadczeń;
  • adnotację o zleconym transporcie sanitarnym;
  • adnotację o zwolnieniu lekarskim i jego okresie;
  • oznaczenie osoby udzielającej porady: imię i nazwisko, tytuł zawodowy, numer prawa wykonywania zawodu i podpis (§ 10 pkt 3).

Przy świadczeniach pielęgniarki i położnej w domu pacjenta rozporządzenie wymaga m.in. daty rozpoczęcia i zakończenia opieki oraz planu opieki (§ 38 ust. 5). Jak prowadzić dokumentację na co dzień – w jakiej postaci, jak długo ją przechowywać i komu udostępniać – opisujemy w tekście o prowadzeniu dokumentacji medycznej.

Ważny szczegół: system medyczny zapisuje, kto i kiedy dodał albo zmienił wpis (§ 1 ust. 6 pkt 3 i 4). Wpis dopisany tydzień przed kontrolą ma datę z tego tygodnia. Dlatego braki lepiej znaleźć w audycie, gdy jest jeszcze czas zmienić sposób pracy personelu.

Ile kosztuje brak w dokumentacji przy kontroli NFZ?

Zwrot kwoty, którą NFZ wypłacił za zakwestionowane świadczenia, plus kary umowne. OWU przewidują dwie kary, które dotyczą dokumentacji.

Co stwierdzi kontrolerSkutekPodstawa w OWU
NFZ rozliczył świadczenie i wypłacił należność na podstawie danych niezgodnych ze stanem faktycznymzwrot w 14 dni od wezwania, korekta dokumentów rozliczeniowych i kara do 1% za każde naruszenie§ 28 ust. 1–2, § 30 ust. 1 pkt 2 lit. c
dokumentacja medyczna prowadzona niezgodnie z przepisamikara do 1% za każdy rodzaj naruszenia§ 30 ust. 1 pkt 3 lit. d
kilka naruszeń w tym samym okresiekary się sumują, ale razem najwyżej 4%§ 30 ust. 3
to samo naruszenie powtórzone w czasie umowykara wyższa niż poprzednio§ 29 ust. 3

Źródło: ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – rozporządzenie MZ z 8.09.2015 r., t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, § 28–30.

Procent liczy się od kwoty zobowiązania z umowy za okres rozliczeniowy, którego dotyczy naruszenie (§ 30 ust. 2). W umowie POZ górny limit kary odnosi się do kwoty, którą NFZ faktycznie wypłacił przychodni za ten okres (§ 30 ust. 4).

Przykład: NFZ wypłacił przychodni za okres rozliczeniowy 120 tys. zł. Kontroler stwierdza, że wpisy nie mają podpisu lekarza, a część porad w opiece koordynowanej nie ma opisu w historii zdrowia i choroby. Za każde naruszenie kara może sięgnąć 1 200 zł, a wszystkie kary za ten okres razem nie przekroczą 4 800 zł. Do tego przychodnia oddaje kwoty, które NFZ wypłacił za zakwestionowane porady.

Czy przychodnia musi robić audyt dokumentacji?

Słowa „audyt” przepisy nie używają. Dwa akty wymagają jednak okresowego sprawdzania, a audyt dokumentacji pozwala wykonać je w praktyce.

Ustawa o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta wymaga od każdej placówki z umową NFZ wewnętrznego systemu jakości (art. 18 ust. 1). Placówka miała go stworzyć do 30 czerwca 2024 r. (art. 61). W ramach tego systemu przychodnia „okresowo monitoruje i ocenia jakość i bezpieczeństwo” świadczeń (art. 18 ust. 3 pkt 4), a odpowiada za to kierownik placówki (art. 19 ust. 1).

Rozporządzenie o dokumentacji medycznej wymaga z kolei okresowej oceny, czy zabezpieczenia dokumentacji działają (§ 1 ust. 5 pkt 5). Przegląd wpisów i uprawnień w systemie możesz więc opisać jako część obu tych obowiązków.

Czym audyt różni się od kontroli NFZ?

Audyt robisz sam i wtedy, kiedy chcesz. Kontrolę planuje NFZ po analizie, gdzie nieprawidłowości są najbardziej prawdopodobne (art. 61a ust. 4 ustawy o świadczeniach), a jej wynik może kosztować.

Audyt dokumentacjiKontrola NFZ
Kto decydujekierownik przychodniPrezes NFZ albo oddział wojewódzki
Kto ocenia dokumentacjęosoba wskazana przez przychodnię albo firma z zewnątrzkontroler z wykształceniem medycznym albo wykonujący zawód medyczny; przy ocenie leczenia – z odpowiednią specjalizacją
Do czego ma dostępdo tego, co udostępni przychodniado dokumentacji medycznej i finansowo-księgowej, może zabrać dokumenty i żądać wyjaśnień od personelu
Skuteklista braków do poprawywystąpienie pokontrolne, zwrot środków, kary umowne

Źródło: ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461, art. 61a ust. 1 i 4, art. 61j ust. 1–3; OWU § 28–30.

Osoba z zewnątrz, która przegląda dokumentację, potrzebuje podstawy dostępu. Ustawa o prawach pacjenta dopuszcza osoby inne niż personel medyczny tylko na podstawie upoważnienia administratora danych (art. 24 ust. 2 pkt 2). Wystaw je, zanim audyt się zacznie.

Jak przeprowadzić audyt dokumentacji krok po kroku?

Zacznij od jednego miesiąca i świadczeń, które NFZ rozlicza osobno od stawki kapitacyjnej. Tam błąd w dokumentacji oznacza zwrot konkretnej kwoty.

  1. Wybierz jeden miesiąc, który NFZ już rozliczył i za który wypłacił należność, z poradami wszystkich lekarzy i pielęgniarek.
  2. Pobierz raport świadczeń wysłanych do NFZ za ten miesiąc i wylosuj z niego próbkę porad dla każdej osoby z personelu.
  3. Dla każdej porady z próbki otwórz historię zdrowia i choroby i sprawdź wpis według listy z § 38 ust. 4.
  4. Sprawdź datę utworzenia i zmian wpisu w systemie. Wpis zrobiony długo po poradzie zapisz jako osobne ustalenie.
  5. Porównaj rozpoznanie i rodzaj świadczenia we wpisie z tym, co poszło do NFZ. Część takich rozbieżności przechodzi przez walidację NFZ – opisujemy je w tekście o błędach w rozliczeniach z NFZ.
  6. Sprawdź skierowania wystawione od lipca 2026 r.: czy mają numer umowy z NFZ i rodzaj badania według klasyfikacji procedur.
  7. Zapisz wyniki w tabeli: porada, brak, osoba, kwota z rozliczenia. Bez kwot nie ocenisz, które braki są najdroższe.
  8. Usuń przyczynę: zmień szablon wizyty w systemie, przeszkol personel, a jeśli świadczenie nie ma podstawy w dokumentacji – ustal z osobą od rozliczeń, czy i jak je skorygować.

Powtórz audyt po trzech miesiącach na tej samej liście. Dopiero drugi przegląd pokaże, czy zmiana w systemie zadziałała.

Czego audyt pod NFZ nie obejmuje?

Oceny, czy leczenie było trafne. Przy kontroli NFZ ocenia to kontroler z wykształceniem albo zawodem odpowiadającym kontrolowanej dokumentacji (art. 61j ust. 3), więc do takiej oceny w audycie zaproś lekarza tej samej specjalności.

Audyt dokumentacji pod rozliczenia nie zastąpi też:

  • przeglądu uprawnień personelu i harmonogramów zgłoszonych do NFZ – to osobna lista;
  • sprawdzenia, czy NFZ wypłacił wszystkie należności – to porównanie należności z płatnościami;
  • oceny zabezpieczeń informatycznych przez informatyka albo dostawcę systemu.

My sprawdzamy dokumentację od strony rozliczeń: czy wpisy potwierdzają świadczenia wykazane do NFZ i skąd biorą się odrzucenia. Robimy to także dla przychodni, które nie powierzają nam stałej obsługi rozliczeń – taki przegląd wyceniamy osobno. Oceny postępowania medycznego nie robimy. Zakres usługi i to, jak prowadzimy rozliczenia, opisujemy na stronie Rozliczenia z NFZ.

Podsumowanie

Kontroler NFZ czyta te same wpisy co Ty, ale widzi też, kiedy powstały. Dlatego audyt robi się wtedy, gdy jest jeszcze czas zmienić szablon wizyty i nawyki personelu. Zacznij od świadczeń rozliczanych osobno od stawki kapitacyjnej, bo tam każdy brak ma kwotę.

Chcesz wiedzieć, od których świadczeń zacząć przegląd w Twojej przychodni? Umów bezpłatną konsultację – sprawdzimy, jak rozliczasz umowę z NFZ, i wskażemy miesiąc oraz świadczenia, od których warto zacząć audyt dokumentacji.

Konsultantka Biznes Medical przy biurku rozmawia przez telefon
Wolisz zadzwonić?+48 727 141 216pon.–pt., 8:00–16:00

Kontakt

Umów bezpłatną konsultację

Zostaw kontakt – oddzwonimy, żeby ustalić szczegóły.

Formularz kontaktowy (#8) (#13)
Twoje dane i Twoje prawa

Administratorem Twoich danych jest Biznes Butik sp. z o.o. Spółka działa pod marką Biznes Medical. Dane niezbędne do realizacji zamówionej usługi przetwarzamy na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b RODO. Informacje handlowe związane z tą usługą przekazujemy za Twoją zgodą PKE opisaną przy przycisku. Dane wykorzystujemy także do korespondencji, obsługi Twoich praw, dokumentowania obowiązków i ochrony praw w sporze.

Możesz w każdej chwili bezpłatnie wycofać zgodę PKE i sprzeciwić się marketingowi bez podawania przyczyny. Napisz na rodo@biznesbutik.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem wcześniejszego kontaktu. Możesz wnieść sprzeciw wobec przetwarzania opartego na naszym prawnie uzasadnionym interesie ze względu na swoją szczególną sytuację.

Masz prawo dostępu do danych i ich sprostowania. Na zasadach określonych w RODO możesz żądać usunięcia danych, ograniczenia przetwarzania i przenoszenia danych. Możesz też złożyć skargę do Prezesa UODO. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.

Szczegółowa klauzula informacyjna Polityka prywatności Regulamin serwisu

Klikając „Umów bezpłatną konsultację”, zamawiasz bezpłatną konsultację na zasadach Regulaminu serwisu. Informacje o naszych usługach możemy przekazać e-mailem oraz podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej. Podanie danych kontaktowych w tym celu i wysłanie formularza stanowi zgodę na otrzymanie od Biznes Butik sp. z o.o. działającej pod marką Biznes Medical informacji handlowych e-mailem i podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej wyłącznie w ramach tej usługi. Zgodę wyrażasz zgodnie z art. 398 ust. 1–2 w związku z art. 400 Prawa komunikacji elektronicznej. Możesz ją w każdej chwili wycofać. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.

Najczęstsze pytania

AutorSzymon Łuczak

Skonsultuj swój projekt

Formularz kontaktowy
Twoje dane i Twoje prawa

Administratorem Twoich danych jest Biznes Butik sp. z o.o. Spółka działa pod marką Biznes Medical. Dane niezbędne do realizacji zamówionej usługi przetwarzamy na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b RODO. Informacje handlowe związane z tą usługą przekazujemy za Twoją zgodą PKE opisaną przy przycisku. Dane wykorzystujemy także do korespondencji, obsługi Twoich praw, dokumentowania obowiązków i ochrony praw w sporze.

Możesz w każdej chwili bezpłatnie wycofać zgodę PKE i sprzeciwić się marketingowi bez podawania przyczyny. Napisz na rodo@biznesbutik.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem wcześniejszego kontaktu. Możesz wnieść sprzeciw wobec przetwarzania opartego na naszym prawnie uzasadnionym interesie ze względu na swoją szczególną sytuację.

Masz prawo dostępu do danych i ich sprostowania. Na zasadach określonych w RODO możesz żądać usunięcia danych, ograniczenia przetwarzania i przenoszenia danych. Możesz też złożyć skargę do Prezesa UODO. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.

Szczegółowa klauzula informacyjna Polityka prywatności Regulamin serwisu

Klikając „Umów bezpłatną konsultację”, zamawiasz bezpłatną konsultację na zasadach Regulaminu serwisu. Informacje o naszych usługach możemy przekazać e-mailem oraz podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej. Podanie danych kontaktowych w tym celu i wysłanie formularza stanowi zgodę na otrzymanie od Biznes Butik sp. z o.o. działającej pod marką Biznes Medical informacji handlowych e-mailem i podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej wyłącznie w ramach tej usługi. Zgodę wyrażasz zgodnie z art. 398 ust. 1–2 w związku z art. 400 Prawa komunikacji elektronicznej. Możesz ją w każdej chwili wycofać. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.