Prowadzenie dokumentacji medycznej w przychodni: jakie zasady obowiązują w 2026 r.?
Prowadzenie dokumentacji medycznej w przychodni: system elektroniczny, wpis zaraz po wizycie, dane do P1 w 2 dni, przechowywanie 20 lat i pierwsza kopia dla pacjenta bez opłaty. Zasady z rozporządzenia MZ i ustawy o prawach pacjenta.
W skrócie
- Kogo dotyczy: przychodnie i poradnie, które udzielają świadczeń ambulatoryjnych – z umową NFZ i bez niej.
- Jak prowadzić: w systemie elektronicznym. Papier tylko wtedy, gdy przepis tak mówi albo system nie działa.
- Kiedy wpis: niezwłocznie po wizycie, z oznaczeniem i podpisem osoby, która udzieliła świadczenia.
- P1: e-recepty i e-skierowania od razu, dane o poradzie najpóźniej 2 dni po jej zakończeniu.
- Jak długo trzymać: 20 lat od końca roku ostatniego wpisu. Skierowania 5 lat, dokumentację dzieci do 2. roku życia 22 lata.
- Udostępnianie: pacjent dostaje pierwszą kopię bezpłatnie. Każde udostępnienie wpisujesz do wykazu.
- Źródło:
- ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, t.j. Dz.U. 2024 poz. 581, art. 24–30a (zmiany: Dz.U. 2026 poz. 26 i 791);
- rozporządzenie MZ w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1391;
- ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1304, art. 11;
- rozporządzenie MZ w sprawie danych zdarzenia medycznego, t.j. Dz.U. 2025 poz. 866, § 3 i § 6.
Prowadzenie dokumentacji medycznej to obowiązek każdej przychodni: dokumentację prowadzisz w systemie elektronicznym, wpis robisz niezwłocznie po udzieleniu świadczenia, a całość przechowujesz co do zasady 20 lat od końca roku, w którym zrobiono ostatni wpis. Zasady ustalają ustawa o prawach pacjenta i rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej. W przychodni z umową NFZ dokumentacja jest też podstawą rozliczeń: dane o każdej poradzie lekarza POZ trafiają do systemu P1 najpóźniej w 2 dni, a przy kontroli NFZ porównuje rozliczone świadczenia z wpisami. Odpowiadamy niżej na pytania o rodzaje dokumentacji, postać elektroniczną, przechowywanie i udostępnianie, a na końcu dajemy listę rzeczy do sprawdzenia w przychodni.
Jakie przepisy regulują prowadzenie dokumentacji medycznej?
Ustawa o prawach pacjenta mówi, że przychodnia ma dokumentację prowadzić, przechowywać i udostępniać (art. 24 ust. 1). Jak to robić, opisują rozporządzenia, a obowiązki związane z P1 – ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia.
| Akt | Co z niego wynika dla przychodni | Gdzie szukać |
|---|---|---|
| ustawa o prawach pacjenta | obowiązek prowadzenia, przechowywania i udostępniania; okresy przechowywania; opłaty za kopie | art. 24–30a |
| rozporządzenie MZ o dokumentacji medycznej | jakie dokumenty prowadzisz, co ma być we wpisie, postać elektroniczna, podpis, wydruki | § 1–11, § 36–41, § 69–71 |
| ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia | obowiązek prowadzenia i wymiany elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM) oraz wysyłki danych do P1 | art. 11 |
| rozporządzenie MZ w sprawie rodzajów EDM | które dokumenty są EDM | § 1 |
| rozporządzenie MZ w sprawie danych zdarzenia medycznego | jakie dane o świadczeniu wysyłasz do P1 i w jakim terminie | § 3, § 6 |
| ogólne warunki umów z NFZ (OWU) | kara umowna za dokumentację prowadzoną niezgodnie z przepisami | § 30 ust. 1 pkt 3 lit. d |
Źródło: ustawa o prawach pacjenta, t.j. Dz.U. 2024 poz. 581; rozporządzenie MZ z 6.04.2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1391; ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1304; rozporządzenie MZ w sprawie rodzajów elektronicznej dokumentacji medycznej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1059; rozporządzenie MZ w sprawie danych zdarzenia medycznego, t.j. Dz.U. 2025 poz. 866; OWU, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712.
Rozporządzenie ma osobne rozdziały dla szpitali, praktyk zawodowych lekarzy, pielęgniarek i fizjoterapeutów oraz dla opieki nad uczniami. Ten tekst opisuje dokumentację przychodni, czyli placówki udzielającej świadczeń ambulatoryjnych (§ 36). Pozostałe przepisy, które musi spełniać placówka z umową z NFZ, zbieramy w przewodniku o wymaganiach NFZ dla placówki medycznej.
Jaką dokumentację musi prowadzić przychodnia?
Trzy rodzaje: historię zdrowia i choroby każdego pacjenta, dokumenty, które wydajesz pacjentowi, oraz wykazy zbiorcze (§ 36 ust. 1). Historię zdrowia i choroby zakładasz, gdy pacjent pierwszy raz korzysta ze świadczenia w Twojej przychodni (§ 37 ust. 1).
| Rodzaj | Co to jest w przychodni | O czym pamiętać |
|---|---|---|
| dokumentacja wewnętrzna | historia zdrowia i choroby: przebyte i przewlekłe choroby, uczulenia, szczepienia, wpisy o poradach i wizytach domowych, świadczenia pielęgniarki i położnej | zostaje w przychodni (§ 69 ust. 1) |
| dokumentacja zewnętrzna | skierowania, informacja dla lekarza kierującego, Indywidualny Plan Opieki Medycznej (IPOM), karta przebiegu ciąży, książeczka zdrowia dziecka, książeczka szczepień | w historii zdrowia i choroby zapisujesz, co wydałeś pacjentowi (§ 2 ust. 5) |
| dokumentacja zbiorcza | wykaz przyjęć, wykaz pracowni diagnostycznej, wykaz zabiegów, wykaz porad nocnej i świątecznej opieki | niewymagana, gdy historię zdrowia i choroby oraz dokumentację zewnętrzną prowadzisz elektronicznie (§ 36 ust. 2) |
Źródło: rozporządzenie MZ w sprawie dokumentacji medycznej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1391, § 2, § 36–38, § 69.
W praktyce przychodnia, która prowadzi dokumentację pacjentów w systemie, nie musi prowadzić osobnej księgi przyjęć. Wyjątkiem jest karta przebiegu ciąży: rozporządzenie wprost każe prowadzić ją na papierze (§ 39 ust. 2).
Do historii zdrowia i choroby trafiają też oświadczenia pacjenta złożone w przychodni: upoważnienie do dostępu do dokumentacji, zgoda na informowanie bliskich i zgoda na świadczenie (§ 8 ust. 1). Zanim pacjent je podpisze, informujesz go, że może je złożyć w Internetowym Koncie Pacjenta (§ 8 ust. 2).
Czy dokumentację medyczną trzeba prowadzić elektronicznie?
Tak. Rozporządzenie wymaga prowadzenia dokumentacji w postaci elektronicznej, a papier dopuszcza tylko wtedy, gdy wymaga go inny przepis rozporządzenia albo warunki organizacyjno-techniczne nie pozwalają na system (§ 1 ust. 1–2). Ten sam dokument nie może istnieć jednocześnie w obu postaciach (§ 1 ust. 3).
System, w którym prowadzisz dokumentację, musi spełniać wszystkie warunki z § 1 ust. 6, m.in.:
- chroni treść przed zmianami, chyba że zmiana idzie według spisanej procedury;
- zapisuje, kto i kiedy zrobił wpis albo go zmienił;
- pozwala wydrukować dokumentację;
- pozwala wyeksportować całość danych tak, żeby dało się je odtworzyć w innym systemie.
Dokumentację podpisujesz podpisem kwalifikowanym, zaufanym, osobistym albo przez system ZUS. Dokumentację wewnętrzną, czyli historię zdrowia i choroby, możesz podpisać także mechanizmem samego systemu (§ 4 ust. 3–4).
Dokumentacja prowadzona elektronicznie i elektroniczna dokumentacja medyczna (EDM) to dwa różne pojęcia z dwóch różnych aktów.
| Dokumentacja w postaci elektronicznej | Elektroniczna dokumentacja medyczna (EDM) | |
|---|---|---|
| Co obejmuje | całą dokumentację w systemie przychodni, w tym historię zdrowia i choroby | wybrane dokumenty: e-recepty, e-skierowania, informację dla lekarza kierującego, wyniki badań laboratoryjnych z opisem, opisy innych badań, IPOM |
| Kto ją widzi | personel przychodni i osoby, którym ją udostępnisz | inne placówki, przez P1 |
| Obowiązek | prowadzić ją elektronicznie | prowadzić ją i wymieniać przez P1 |
Źródło: rozporządzenie MZ w sprawie dokumentacji medycznej, § 1; ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia, art. 2 pkt 6 i art. 11 ust. 1–2; rozporządzenie MZ w sprawie rodzajów EDM, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1059, § 1.
Niezależnie od EDM przychodnia wysyła do P1 dane o każdym świadczeniu lekarza POZ, tzw. zdarzenie medyczne: kto, komu, jakie świadczenie, kiedy, a przy poradzie także rozpoznanie (§ 3 rozporządzenia w sprawie danych zdarzenia medycznego). Termin to 2 dni od zakończenia świadczenia (§ 6 ust. 1). E-recepty i e-skierowania trafiają do P1 od razu (art. 11 ust. 5 pkt 1 ustawy). Dane o świadczeniach finansowanych przez NFZ P1 udostępnia funduszowi do rozliczania świadczeń (art. 11 ust. 3). Dlatego wpis w historii zdrowia i choroby, raport do NFZ i dane w P1 powinny mówić to samo.
Jak prowadzić wpis, żeby potwierdzał rozliczenie z NFZ?
Wpis robisz niezwłocznie po świadczeniu, z rozpoznaniem według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-10) i oznaczeniem osoby, która go zrobiła (§ 4 ust. 1–2, § 7 ust. 1). Oznaczenie to imię i nazwisko, tytuł zawodowy, numer prawa wykonywania zawodu i podpis (§ 10 pkt 3). Gdy wpis robi asystent medyczny, podaje identyfikator upoważnienia nadany w Rejestrze Asystentów Medycznych (§ 10 pkt 3 lit. d).
Treść wpisu o poradzie rozporządzenie wymienia w 11 punktach (§ 38 ust. 4). Pełną listę i sposób sprawdzenia jej na próbce porad opisujemy w tekście o audycie dokumentacji medycznej.
NFZ rozlicza świadczenie na podstawie tego, co przychodnia wykazała w raporcie. Przy kontroli fundusz ma jednak prawo wglądu w dokumentację medyczną na potrzeby kontroli (art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta) i porównuje raport z wpisami. Dokumentacja prowadzona niezgodnie z przepisami to osobna kara umowna: do 1% kwoty zobowiązania za okres rozliczeniowy za każdy rodzaj naruszenia (§ 30 ust. 1 pkt 3 lit. d OWU). Przebieg kontroli i to, ile lat wstecz NFZ może sprawdzić, opisujemy w tekście o kontroli NFZ.
Przykład: lekarz POZ udziela porady pacjentowi z nadciśnieniem. Porada trafia do raportu dla NFZ i do P1, ale w historii zdrowia i choroby jest tylko kod rozpoznania, bez danych z wywiadu i badania. Taki wpis nie spełnia § 38 ust. 4 pkt 2, więc kontroler może uznać dokumentację za prowadzoną niezgodnie z przepisami.
Co ważne: dokumentacja musi być dostępna także po zmianie systemu medycznego. Rozporządzenie wymaga, żeby system pozwalał wyeksportować całość danych w formacie, który da się odtworzyć w innym systemie (§ 1 ust. 6 pkt 8). Sprawdź ten zapis w umowie z dostawcą, zanim ją wypowiesz. Dokumentacji, do której przychodnia straciła dostęp, nie pokażesz kontrolerowi NFZ ani pacjentowi.
Jak długo przychodnia przechowuje dokumentację medyczną?
Co do zasady 20 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zrobiono ostatni wpis (art. 29 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta). Krótsze i dłuższe okresy dotyczą kilku rodzajów dokumentacji.
| Dokumentacja | Okres przechowywania |
|---|---|
| większość dokumentacji | 20 lat od końca roku ostatniego wpisu |
| zgon pacjenta wskutek uszkodzenia ciała lub zatrucia | 30 lat od końca roku zgonu |
| dane do monitorowania losów krwi i jej składników | 30 lat od końca roku ostatniego wpisu |
| zdjęcia rentgenowskie przechowywane poza dokumentacją pacjenta | 10 lat od końca roku wykonania zdjęcia |
| skierowania na badania i zlecenia lekarza | 5 lat od końca roku udzielenia świadczenia |
| skierowania, gdy pacjent nie zgłosił się w terminie i nie odebrał skierowania | 2 lata od końca roku wystawienia |
| dokumentacja dzieci do ukończenia 2. roku życia | 22 lata |
Źródło: ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, t.j. Dz.U. 2024 poz. 581, art. 29 ust. 1.
Papierowe skierowanie przechowuje przychodnia, która na jego podstawie udzieliła świadczenia (§ 69 ust. 2 rozporządzenia). Po upływie okresu niszczysz dokumentację tak, żeby nie dało się zidentyfikować pacjenta, albo wydajesz ją pacjentowi lub osobie przez niego upoważnionej (art. 29 ust. 2).
Gdy przychodnia kończy działalność, dokumentację przejmuje placówka, która przejęła jej zadania, a jeśli takiej nie ma – placówka, z którą zawarto umowę o przechowywanie dokumentacji (art. 30a ust. 2–3). Od 1 lipca 2026 r. dokumentację prowadzoną elektronicznie po zakończeniu działalności przechowuje i udostępnia w Systemie Informacji Medycznej (P1) jednostka Ministerstwa Zdrowia odpowiedzialna za systemy e-zdrowia. Przychodnia przed zamknięciem informuje pacjentów, gdzie ją znajdą (art. 30a ust. 8–9).
Komu i jak udostępniasz dokumentację medyczną?
Pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu i osobie, którą pacjent upoważnił (art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta). Udostępniasz ją też m.in. innym placówkom, gdy potrzebują jej do dalszego leczenia, oraz NFZ na potrzeby kontroli (art. 26 ust. 3). Robisz to bez zbędnej zwłoki, a odmowę przekazujesz z podaniem przyczyny (§ 70 ust. 1 i § 71 rozporządzenia).
| Sposób udostępnienia | Opłata |
|---|---|
| wgląd w przychodni, z możliwością notatek i zdjęć | ustawa nie przewiduje opłaty |
| wyciąg, odpis, kopia albo wydruk | pierwszy raz dla pacjenta w żądanym zakresie bezpłatnie; potem najwyżej 0,002 przeciętnego wynagrodzenia za stronę wyciągu lub odpisu i 0,00007 za stronę kopii lub wydruku |
| informatyczny nośnik danych (płyta, pendrive) | pierwszy raz dla pacjenta bezpłatnie; potem najwyżej 0,0004 przeciętnego wynagrodzenia |
| środki komunikacji elektronicznej, np. e-mail | ustawa nie przewiduje opłaty, chyba że wysyłasz skan dokumentacji papierowej |
| oryginał, za potwierdzeniem odbioru i do zwrotu | tylko na żądanie organu władzy publicznej albo sądu albo gdy zwłoka zagraża życiu lub zdrowiu pacjenta |
Źródło: ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, t.j. Dz.U. 2024 poz. 581, art. 27 ust. 1 i 3, art. 28 ust. 1, 2a i 4; przeciętne wynagrodzenie z poprzedniego kwartału ogłasza Prezes GUS.
Wydruk potwierdza za zgodność osoba upoważniona przez przychodnię: wpisuje imię, nazwisko, stanowisko i podpisuje się (§ 70 ust. 2). Wydając oryginał dokumentacji papierowej, zostawiasz sobie kopię albo pełny odpis (§ 70 ust. 3).
Każde udostępnienie wpisujesz do wykazu. Ustawa wymaga w nim sześciu informacji (art. 27 ust. 4):
- imię i nazwisko pacjenta;
- sposób udostępnienia;
- zakres udostępnionej dokumentacji;
- imię i nazwisko osoby innej niż pacjent albo nazwę instytucji, której udostępniono dokumentację;
- imię, nazwisko i podpis osoby, która udostępniła dokumentację;
- datę udostępnienia.
Co sprawdzić w przychodni już teraz?
Zacznij od rzeczy, które dzieją się poza gabinetem. Wpisy lekarzy to temat na osobny przegląd.
- Sprawdź, czy któryś dokument nie jest prowadzony równolegle na papierze i w systemie. Ten sam dokument może mieć tylko jedną postać.
- Zapytaj dostawcę systemu, w jakim formacie wyeksportuje całość danych, i sprawdź, czy umowa to zapewnia.
- Ustal, kto w przychodni widzi błędy wysyłki danych do P1 i w jakim czasie je poprawia. Termin na wysyłkę to 2 dni.
- Porównaj na kilku poradach z ostatniego tygodnia godzinę wizyty z godziną wpisu w systemie.
- Przejrzyj wykaz udostępnień dokumentacji: czy ma wszystkie sześć informacji z ustawy.
- Sprawdź cennik kopii: pierwsza kopia dla pacjenta jest bezpłatna, a kolejne mieszczą się w limitach z art. 28.
- Jeśli nie masz spisanej procedury dostępu do dokumentacji i jej przechowywania, przygotuj ją. Rozporządzenie wymaga jej wprost (§ 1 ust. 5 pkt 2).
My patrzymy na dokumentację od strony rozliczeń: czy wpisy i dane wysłane do P1 potwierdzają świadczenia wykazane do NFZ i skąd biorą się odrzucenia. Oceny postępowania medycznego nie robimy. Zakres usługi opisujemy na stronie Rozliczenia z NFZ.
Podsumowanie
Przy dokumentacji najłatwiej przeoczyć to, co dzieje się poza gabinetem: eksport danych przy zmianie systemu i termin wysyłki do P1. Od lipca 2026 r. doszła jeszcze jedna zmiana – dokumentację elektroniczną zamkniętej przychodni przechowuje P1, a pacjentów trzeba o tym poinformować przed zamknięciem. Dlatego przegląd zacznij od umowy z dostawcą systemu i od osoby, która pilnuje wysyłki danych.
Chcesz sprawdzić, czy dokumentacja w Twojej przychodni potwierdza świadczenia, które rozliczasz z NFZ? Umów bezpłatną konsultację – sprawdzimy, jak Twój system wysyła dane do NFZ i P1, i wskażemy świadczenia, od których warto zacząć przegląd dokumentacji.

Kontakt
Umów bezpłatną konsultację
Zostaw kontakt – oddzwonimy, żeby ustalić szczegóły.
Najczęstsze pytania
Tylko wyjątkowo. Rozporządzenie MZ w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej dopuszcza papier, gdy wymaga go przepis albo warunki organizacyjno-techniczne nie pozwalają prowadzić dokumentacji w systemie (§ 1 ust. 2). Przykładem przepisu, który wprost wymaga papieru, jest karta przebiegu ciąży. Ten sam dokument nie może być prowadzony jednocześnie na papierze i w systemie.
Co do zasady 20 lat od końca roku kalendarzowego, w którym zrobiono ostatni wpis. Skierowania na badania przechowuje się 5 lat, zdjęcia rentgenowskie poza dokumentacją pacjenta 10 lat, a dokumentację dzieci do 2. roku życia 22 lata. Okresy określa art. 29 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Tak, ale nie za pierwszą. Pacjent albo jego przedstawiciel ustawowy dostaje pierwszą kopię, wyciąg, odpis lub nośnik w żądanym zakresie bezpłatnie (art. 28 ust. 2a ustawy o prawach pacjenta). Za kolejne opłata nie może przekroczyć limitów z art. 28 ust. 4, np. 0,00007 przeciętnego wynagrodzenia za stronę kopii. Za wgląd w dokumentację w przychodni ustawa nie przewiduje opłaty.
Najpóźniej w 2 dni od zakończenia świadczenia. Termin wynika z § 6 ust. 1 rozporządzenia MZ w sprawie danych zdarzenia medycznego, a obowiązek dotyczy każdego świadczenia lekarza POZ (§ 3). E-recepty i e-skierowania trafiają do P1 od razu, w chwili wystawienia. Dane o świadczeniach finansowanych przez NFZ P1 udostępnia funduszowi do rozliczeń.
Przejmuje ją placówka, która przejęła zadania przychodni, a gdy takiej nie ma – placówka, z którą zawarto umowę o przechowywanie dokumentacji. Od 1 lipca 2026 r. dokumentację prowadzoną elektronicznie przechowuje i udostępnia w P1 jednostka Ministerstwa Zdrowia odpowiedzialna za systemy e-zdrowia. Przed zamknięciem przychodnia informuje pacjentów, gdzie znajdą swoją dokumentację (art. 30a ustawy o prawach pacjenta).




