Przewodnik · 6 tematów

Wymagania NFZ dla placówki medycznej: jakie przepisy musisz spełniać w 2026 i 2027 r.?

Wymagania NFZ dla placówki medycznej to warunki, które musisz spełniać przez cały czas trwania umowy z NFZ – w dniu kontroli tak samo jak w dniu podpisania. Wynikają z ogólnych warunków umów, z zarządzenia Prezesa NFZ dla Twojego rodzaju świadczeń i z ustaw, które obowiązują każdą placówkę: o jakości, o najniższych wynagrodzeniach, o dokumentacji medycznej i o zawodach medycznych. Najbliższe zmiany wchodzą 1 stycznia i 1 lutego 2027 r. Poniżej znajdziesz wszystkie obszary w jednym miejscu, z linkami do szczegółowych artykułów.

Autor: Szymon ŁuczakAktualizacja: 15.11.2026

W skrócie

  • Co to jest: warunki z umowy z NFZ i przepisy, których placówka musi przestrzegać przez cały okres umowy.
  • Skąd się biorą: ogólne warunki umów (rozporządzenie Ministra Zdrowia), zarządzenie NFZ dla POZ, AOS czy rehabilitacji i ustawy wspólne dla wszystkich placówek.
  • Co NFZ sprawdza: personel i jego kwalifikacje, godziny pracy, pomieszczenia i sprzęt, dokumentację medyczną, podłączenie do P1.
  • Najbliższe terminy: 1 stycznia 2027 r. kurs z medycyny rodzinnej dla części lekarzy POZ, od 1 lutego 2027 r. kolejne zakresy tylko przez centralną e-rejestrację, od maja 2027 r. obniżki stawki kapitacyjnej za wskaźniki jakości.
  • Źródło:
    • rozporządzenie MZ w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712;
    • ustawa z 16.06.2023 o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta, Dz.U. 2023 poz. 1692;
    • ustawa z 8.06.2017 o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, t.j. Dz.U. 2022 poz. 2139;
    • ustawa o podstawowej opiece zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 515, zm. Dz.U. 2026 poz. 791.

Tematy w tym przewodniku

Każdy temat ma osobny artykuł. Zacznij od tego, który dotyczy Twojej placówki.

Skąd biorą się wymagania NFZ dla placówki?

Z trzech poziomów przepisów. Pierwszy to ogólne warunki umów (OWU) – rozporządzenie Ministra Zdrowia wspólne dla każdej umowy z NFZ. Drugi to zarządzenie Prezesa NFZ dla Twojego rodzaju świadczeń, np. nr 22/2025/DSOZ dla POZ. Trzeci to ustawy i rozporządzenia, które obowiązują każdą placówkę, także bez umowy z NFZ.

PoziomCo określaPrzykład
Ogólne warunki umów (OWU)zasady wspólne dla wszystkich umów z NFZ, kary umowneobowiązek podłączenia do P1 (§ 10a), kara 1000 zł za jego brak (§ 30 ust. 1 pkt 4 lit. b); sprzęt z aktualnymi przeglądami (§ 7 ust. 1)
Zarządzenie Prezesa NFZ dla rodzaju świadczeńpersonel, godziny pracy, sprzęt i sposób rozliczania w danym zakresiew POZ zalecane do 2500 pacjentów na lekarza i na pielęgniarkę (§ 21 ust. 1 i § 26 ust. 1 zarządzenia nr 22/2025/DSOZ)
Ustawy i rozporządzenia dla wszystkich placówekjakość, wynagrodzenia, dokumentacja, pomieszczenia, zawody medycznewewnętrzny system zarządzania jakością (ustawa o jakości, art. 18)

Źródło: OWU, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, § 7, § 10a, § 30; zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ z 31.03.2025 r. (tekst ujednolicony po zarządzeniu nr 103/2026/DSOZ); ustawa z 16.06.2023, Dz.U. 2023 poz. 1692, art. 18.

W praktyce oznacza to, że przychodnia z umową na POZ i poradnię specjalistyczną spełnia dwa zestawy warunków z dwóch zarządzeń. Co jest wymagane od lekarza POZ, opisujemy w artykule o warunkach umowy z NFZ na lekarza POZ. Czy placówka spełnia warunki umowy, NFZ sprawdza na kontroli NFZ.

Czy ustawa o jakości dotyczy przychodni POZ i AOS?

Tak. Ustawa o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta nakłada obowiązek wewnętrznego systemu zarządzania jakością i bezpieczeństwem na każdą placówkę, która udziela świadczeń na podstawie umowy z NFZ (art. 18). Termin minął 30 czerwca 2024 r. (art. 61).

System to spisane zasady i procedury, które mają zapobiegać zdarzeniom niepożądanym, oraz ich monitorowanie i analiza przyczyn. Odpowiada za niego kierownik placówki (art. 19). Do systemu należy też ankieta satysfakcji pacjentów według wzoru Ministra Zdrowia (art. 20).

Ustawa nie przewiduje kary za brak systemu. Autoryzacja z tej ustawy dotyczy tylko szpitali, a akredytacja jest dobrowolna.

Ile musisz płacić personelowi medycznemu w 2026 r.?

Co najmniej tyle, ile wynika z ustawy o najniższym wynagrodzeniu w podmiotach leczniczych. Minimalna pensja zasadnicza to współczynnik pracy z załącznika do ustawy pomnożony przez przeciętne wynagrodzenie z poprzedniego roku (art. 3 ust. 1). Od 1 lipca 2026 r. tą kwotą jest 8903,56 zł – przeciętne wynagrodzenie w 2025 r. według komunikatu Prezesa GUS.

Przykład: lekarz ze specjalizacją ma współczynnik 1,45, więc od 1 lipca 2026 r. jego minimalna pensja zasadnicza na pełnym etacie wynosi 12 910,16 zł brutto.

Ustawa dotyczy pracowników zatrudnionych na umowę o pracę: osób wykonujących zawód medyczny i pracowników niemedycznych działalności podstawowej (art. 2). Lekarz na kontrakcie nie jest nią objęty. Podwyżka przypada co roku 1 lipca. Placówka ustala ją w porozumieniu zawieranym do 31 maja, a bez porozumienia kierownik wydaje zarządzenie do 15 czerwca (art. 3a).

Jak prowadzić dokumentację medyczną w placówce z umową NFZ?

Elektronicznie. Ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia nakazuje placówkom prowadzić elektroniczną dokumentację medyczną (art. 11 ust. 1), a od 1 lipca 2021 r. dane o każdym zdarzeniu medycznym trafiają do systemu P1 (art. 56 ust. 2a). Dane o poradzie przekazujesz do P1 najpóźniej w 2 dni (rozporządzenie MZ w sprawie danych zdarzenia medycznego, t.j. Dz.U. 2025 poz. 866). Papier jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy przepis tak stanowi albo warunki techniczne nie pozwalają na postać elektroniczną – i nie wolno prowadzić tej samej dokumentacji w obu postaciach naraz (§ 1 rozporządzenia MZ o dokumentacji medycznej).

Dokumentację przechowujesz 20 lat od końca roku, w którym zrobiono ostatni wpis. Dla dzieci do 2. roku życia jest to 22 lata, dla zdjęć RTG przechowywanych poza dokumentacją pacjenta – 10 lat, a dla skierowań – 5 lat (art. 29 ustawy o prawach pacjenta).

Na kontroli NFZ porównuje wykazane świadczenia z wpisami w dokumentacji. Świadczenie, którego nie potwierdza wpis w dokumentacji, NFZ może zakwestionować w protokole kontroli. Przed kontrolą możesz sprawdzić to sam – tak przebiega audyt dokumentacji medycznej.

Rozwinięcie tematu · 4.3Prowadzenie dokumentacji medycznej →

Jakie pomieszczenia i sprzęt musi mieć placówka?

Takie, jakie wymaga rozporządzenie MZ o pomieszczeniach i urządzeniach podmiotu wykonującego działalność leczniczą, a przy umowie z NFZ – dodatkowo zarządzenie i rozporządzenie dla Twojego rodzaju świadczeń. Wymagania wspólne dla każdej placówki to m.in.:

  • umywalka z ciepłą i zimną wodą w pomieszczeniu do badań lub zabiegów (§ 37 ust. 1 pkt 1);
  • podłogi z materiałów, które można myć i dezynfekować (§ 30 ust. 1);
  • gabinet diagnostyczno-zabiegowy, jeśli w ambulatorium wykonujesz zabiegi (załącznik nr 2 ust. 2);
  • sterylizatornia tylko wtedy, gdy sterylizację prowadzisz na miejscu (załącznik nr 2 ust. 7).

W POZ gabinet zabiegowy musi być dostępny od poniedziałku do piątku, a punkt szczepień co najmniej raz w tygodniu także po godzinie 15:00. Obowiązkowy jest aparat EKG (rozporządzenie MZ w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1427, załącznik nr 1). Każdy sprzęt wpisany do umowy z NFZ musi mieć dokumenty dopuszczenia do użytku i aktualne przeglądy (OWU § 7 ust. 1).

Rozwinięcie tematu · 4.4Gabinet zabiegowy – wymagania NFZ →

Czy przychodnia musi zatrudniać technika sterylizacji?

Nie. Żaden przepis nie każe przychodni zatrudniać technika sterylizacji medycznej, a rozporządzenie POZ nie wymienia sterylizacji wśród wymagań.

Jeśli jednak zatrudniasz osobę do sterylizacji, sprawdź jej wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego. Technik sterylizacji medycznej jest zawodem medycznym na podstawie ustawy z 17.08.2023 o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. 2023 poz. 1972). Od 26 marca 2025 r. bez wpisu do rejestru nie wolno wykonywać tego zawodu (komunikat Ministra Zdrowia z 23.09.2024 r.). Technik zatrudniony na umowę o pracę jest też objęty ustawą o najniższym wynagrodzeniu.

Jakie kwalifikacje musi mieć personel POZ?

Kwalifikacje lekarza i pielęgniarki POZ określa ustawa o podstawowej opiece zdrowotnej. Pielęgniarka POZ ma tytuł specjalisty albo kurs kwalifikacyjny z pielęgniarstwa rodzinnego, odbywa taką specjalizację lub kurs albo ma tytuł magistra pielęgniarstwa (art. 7 ust. 1). Pielęgniarka z inną specjalizacją, np. pediatryczną albo środowiskową, może być pielęgniarką POZ tylko wtedy, gdy udzielała świadczeń POZ przed 31 grudnia 2024 r. (art. 7 ust. 2).

Od 1 stycznia 2027 r. pediatra, internista i lekarz z I stopniem specjalizacji z medycyny ogólnej, który przyjmuje deklaracje POZ, musi mieć ukończony kurs z medycyny rodzinnej (art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 2). Kursu nie potrzebuje lekarz, który pracował jako lekarz POZ co najmniej 10 lat (art. 6 ust. 2a). Koszt kursu może ponieść placówka, a ustawa wprost dopuszcza finansowanie ze środków UE (art. 6 ust. 5).

Zarządzenie NFZ zaleca, żeby jeden lekarz i jedna pielęgniarka POZ opiekowali się najwyżej 2500 pacjentami. Każde z nich może mieć listę aktywną tylko u jednej placówki z umową POZ (§ 21 i § 26 zarządzenia nr 22/2025/DSOZ).

Rozwinięcie tematu · 4.8Pielęgniarka POZ – wymagania →

Jakie zmiany przepisów czekają placówki z umową NFZ w 2026 i 2027 r.?

Najwięcej zmian dotyczy POZ i poradni specjalistycznych: centralna e-rejestracja, kurs z medycyny rodzinnej i wskaźniki jakości. Poniżej daty, które warto wpisać do kalendarza placówki.

DataZmianaKogo dotyczyPodstawa
1.07.2026nowa kwota bazowa najniższych wynagrodzeń: 8903,56 złwszystkie placówki zatrudniające personel na umowę o pracęustawa z 8.06.2017, art. 3a; M.P. 2026 poz. 192
1.07.2026NFZ rozlicza tylko wizyty umówione przez centralną e-rejestracjękardiologia, profilaktyka raka piersi i raka szyjki macicyrozporządzenie MZ, Dz.U. 2025 poz. 1871 ze zm.
1.01.2027kurs z medycyny rodzinnej dla pediatrów i internistów w POZPOZustawa o POZ, art. 6
1.02.2027tylko wizyty z centralnej e-rejestracji w kolejnych ośmiu zakresach; do 1.12.2027 dochodzi 31 następnychAOS i inne zakresy z harmonogramuustawa o świadczeniach, art. 23i i 154a; Dz.U. 2025 poz. 1871, zm. poz. 1143
maj 2027obniżka stawki kapitacyjnej lekarza POZ o 5–10% za wyniki wskaźników jakości z 2026 r.POZzarządzenie Prezesa NFZ nr 103/2026/DSOZ
1.07.2027kolejna podwyżka najniższych wynagrodzeń (kwota bazowa = przeciętne wynagrodzenie z 2026 r.)wszystkie placówkiustawa z 8.06.2017, art. 3a

Źródło: komunikat NFZ „Centralna e-rejestracja (CeR) 2026” z 12.06.2026 r. (aktualizacja 1.07.2026); komunikat Prezesa GUS z 9.02.2026 r., M.P. 2026 poz. 192; ustawa o POZ, t.j. Dz.U. 2025 poz. 515, art. 6; zarządzenie Prezesa NFZ nr 103/2026/DSOZ z 23.09.2026 r.

Szczegóły e-rejestracji w AOS opisujemy w artykule o świadczeniach ponad limit w AOS, a obniżki za wskaźniki – w omówieniu zarządzenia NFZ nr 103/2026/DSOZ.

Co zrobić już teraz?

Sprawdź placówkę w tej kolejności:

  1. Wypisz zakresy swojej umowy z NFZ i zarządzenia, które je regulują. Dla każdego zakresu sprawdź, czy personel, godziny i sprzęt w portalu NFZ zgadzają się ze stanem faktycznym.
  2. Sprawdź, czy lekarze POZ bez specjalizacji z medycyny rodzinnej mają kurs albo 10 lat pracy w POZ. Kto nie ma żadnego z nich, musi zdążyć przed 1 stycznia 2027 r.
  3. Porównaj pensje zasadnicze pracowników na umowę o pracę z kwotami od 1 lipca 2026 r.
  4. Znajdź dokument opisujący Twój wewnętrzny system zarządzania jakością. Jeśli go nie ma, termin minął 30 czerwca 2024 r.
  5. Sprawdź daty przeglądów sprzętu wpisanego do umowy i podłączenie systemu medycznego do P1.
  6. Jeśli masz umowę na AOS, sprawdź, czy Twoje zakresy wchodzą do centralnej e-rejestracji w 2027 r., i przygotuj harmonogramy.

Podsumowanie

Większość wymagań NFZ sprawdza się raz – przy podpisaniu umowy. Kłopot zaczyna się, gdy po zmianie przepisu, odejściu lekarza albo wymianie sprzętu dane w portalu NFZ przestają zgadzać się z tym, co jest w placówce. Dlatego każdą zmianę personelu i sprzętu zgłaszaj w portalu NFZ od razu, a przed 1 stycznia 2027 r. sprawdź kwalifikacje lekarzy POZ.

Nie wiesz, które zmiany z 2027 r. dotyczą Twojej umowy z NFZ? Umów bezpłatną konsultację – sprawdzimy zakresy Twojej umowy, terminy centralnej e-rejestracji i dane w portalu NFZ. W obsłudze rozliczeń z NFZ w abonamencie na bieżąco śledzimy zarządzenia NFZ i aktualizujemy w portalu personel, harmonogramy i sprzęt.

Najczęstsze pytania

Czy wymagania NFZ są takie same dla POZ i AOS?

Nie. Ogólne warunki umów są wspólne dla każdej umowy z NFZ, ale personel, godziny pracy i sprzęt określa osobne zarządzenie Prezesa NFZ dla każdego rodzaju świadczeń. Przychodnia z umową na POZ i AOS spełnia więc warunki z dwóch zarządzeń.

Czy ustawa o jakości w opiece zdrowotnej przewiduje kary dla przychodni?

Nie. Ustawa o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta nakłada na każdą placówkę z umową z NFZ obowiązek wewnętrznego systemu zarządzania jakością od 30 czerwca 2024 r., ale nie ma kary za jego brak. Kierownik placówki odpowiada jednak za system (art. 19), a przy kontroli NFZ może zapytać o procedury.

Czy ustawa o najniższym wynagrodzeniu obejmuje lekarzy na kontrakcie?

Nie. Ustawa z 8 czerwca 2017 r. dotyczy tylko pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w podmiocie leczniczym. Lekarz albo pielęgniarka na kontrakcie ustala stawkę w umowie cywilnoprawnej.

Jak długo placówka musi przechowywać dokumentację medyczną?

Zwykle 20 lat od końca roku, w którym zrobiono ostatni wpis (art. 29 ustawy o prawach pacjenta). Dokumentację dzieci do 2. roku życia przechowujesz 22 lata, zdjęcia RTG poza dokumentacją pacjenta – 10 lat, a skierowania – 5 lat od udzielenia świadczenia.

Od kiedy lekarz POZ musi mieć kurs z medycyny rodzinnej według ustawy o POZ?

Od 1 stycznia 2027 r. Kurs obowiązuje pediatrę, internistę i lekarza z I stopniem specjalizacji z medycyny ogólnej, który przyjmuje deklaracje POZ. Zwolniony jest lekarz z co najmniej 10 latami pracy jako lekarz POZ (art. 6 ust. 2a ustawy o POZ).

Masz pytanie o ten temat? Porozmawiajmy

Krótki telefon, potem ok. 30 minut online z ekspertem.

Konsultantka Biznes Medical przy biurku rozmawia przez telefon
Wolisz zadzwonić? +48 727 141 216 pon.–pt., 8:00–16:00

Kontakt

Umów bezpłatną konsultację

Zostaw kontakt – oddzwonimy, żeby ustalić szczegóły.

Formularz kontaktowy (#8) (#13)
Twoje dane i Twoje prawa

Administratorem Twoich danych jest Biznes Butik sp. z o.o. Spółka działa pod marką Biznes Medical. Dane niezbędne do realizacji zamówionej usługi przetwarzamy na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b RODO. Informacje handlowe związane z tą usługą przekazujemy za Twoją zgodą PKE opisaną przy przycisku. Dane wykorzystujemy także do korespondencji, obsługi Twoich praw, dokumentowania obowiązków i ochrony praw w sporze.

Możesz w każdej chwili bezpłatnie wycofać zgodę PKE i sprzeciwić się marketingowi bez podawania przyczyny. Napisz na rodo@biznesbutik.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem wcześniejszego kontaktu. Możesz wnieść sprzeciw wobec przetwarzania opartego na naszym prawnie uzasadnionym interesie ze względu na swoją szczególną sytuację.

Masz prawo dostępu do danych i ich sprostowania. Na zasadach określonych w RODO możesz żądać usunięcia danych, ograniczenia przetwarzania i przenoszenia danych. Możesz też złożyć skargę do Prezesa UODO. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.

Szczegółowa klauzula informacyjna Polityka prywatności Regulamin serwisu

Klikając „Umów bezpłatną konsultację”, zamawiasz bezpłatną konsultację na zasadach Regulaminu serwisu. Informacje o naszych usługach możemy przekazać e-mailem oraz podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej. Podanie danych kontaktowych w tym celu i wysłanie formularza stanowi zgodę na otrzymanie od Biznes Butik sp. z o.o. działającej pod marką Biznes Medical informacji handlowych e-mailem i podczas zamówionej rozmowy konsultacyjnej wyłącznie w ramach tej usługi. Zgodę wyrażasz zgodnie z art. 398 ust. 1–2 w związku z art. 400 Prawa komunikacji elektronicznej. Możesz ją w każdej chwili wycofać. Zamówienie nie obejmuje innych działań marketingowych. Zgodę na nie możesz wyrazić osobno.