Zasady rozliczania świadczeń NFZ: kiedy i do jakiej kwoty NFZ rozlicza świadczenia?
W skrócie
- Akt: ogólne warunki umów – rozporządzenie Ministra Zdrowia, które obowiązuje w każdej umowie z NFZ.
- Kogo dotyczy: każdą placówkę z umową z NFZ. Szczegóły dla POZ, AOS czy rehabilitacji dopisuje zarządzenie Prezesa NFZ.
- Jak NFZ rozlicza: za pacjentów na liście, za punkty, porady albo osobodni, ryczałtem albo ryczałtem dla szpitali w sieci.
- Ile najwyżej: do kwoty z planu rzeczowo-finansowego. Więcej tylko po zmianie umowy.
- Kiedy: dokumenty do 10. dnia miesiąca za poprzedni miesiąc, wypłata w ciągu 5 dni roboczych.
- Źródło:
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, zmiany: poz. 863 i 1137, § 1, § 14–28 i § 32
- Zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ z 31 marca 2025 r. (POZ), tekst ujednolicony po zarządzeniu nr 103/2026/DSOZ
Rozliczanie kontraktów z NFZ ma rytm miesięczny: NFZ rozlicza świadczenia na podstawie rachunku i raportu statystycznego, które składasz do 10. dnia następnego miesiąca, i najwyżej do kwoty zapisanej w planie rzeczowo-finansowym Twojej umowy. Te zasady są wspólne dla każdej umowy z NFZ, od POZ po szpital, i wynikają z ogólnych warunków umów, czyli rozporządzenia Ministra Zdrowia ogłoszonego w Dz.U. 2026 poz. 712. Należność NFZ wypłaca w ciągu 5 dni roboczych od dostarczenia kompletnych dokumentów. Niżej znajdziesz sposoby rozliczania, miesięczny cykl dokumentów, limity umowy i terminy, po których tracisz prawo do korekty.
Jakie są sposoby rozliczania świadczeń z NFZ?
Są cztery: kapitacyjna stawka roczna, cena jednostkowa jednostki rozliczeniowej, ryczałt i ryczałt systemu zabezpieczenia. Który dotyczy Twojej placówki, wynika z planu rzeczowo-finansowego (PRF), czyli załącznika do umowy z NFZ z jednostkami, ich ceną i kwotą na okres rozliczeniowy dla każdego zakresu świadczeń.
| Sposób rozliczania | Co NFZ rozlicza | Jak NFZ liczy należność za miesiąc |
|---|---|---|
| Kapitacyjna stawka roczna | za objęcie opieką pacjenta z deklaracją (POZ) | 1/12 stawki rocznej × liczba pacjentów potwierdzona przez NFZ, ze współczynnikami korygującymi |
| Cena jednostkowa jednostki rozliczeniowej | za wykonane świadczenia liczone w punktach, poradach albo osobodniach | liczba jednostek × cena jednostki, najwyżej do planu z PRF |
| Ryczałt | za świadczenia albo gotowość ich udzielania w określonym czasie | dobowy: część kwoty proporcjonalna do dni w miesiącu; miesięczny: kwota podzielona przez liczbę miesięcy okresu |
| Ryczałt systemu zabezpieczenia | za świadczenia szpitali z sieci | kwota podzielona przez liczbę miesięcy okresu rozliczeniowego |
Źródło: ogólne warunki umów, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, § 1 pkt 3, 4, 7 i 11, § 16 ust. 1, § 17 ust. 1–3, § 18 ust. 1–3, § 19 ust. 1, § 19a ust. 1.
Do każdego sposobu Prezes NFZ może dodać współczynniki korygujące, także za wskaźniki jakości (§ 16 ust. 2 i 2a). W POZ tak działa obniżka stawki kapitacyjnej, którą opisaliśmy w artykule Wskaźniki jakości w POZ: co zmienia zarządzenie NFZ nr 103/2026/DSOZ?. Ceny świadczeń i jednostki dla danego rodzaju ogólne warunki zostawiają zarządzeniu Prezesa NFZ i Twojej umowie.
Czym jest punkt rozliczeniowy w NFZ?
Punkt to jedna z jednostek rozliczeniowych, obok porady i osobodnia. Ogólne warunki opisują jednostkę rozliczeniową jako „miarę przyjętą do określenia wartości świadczenia” i wymieniają punkt jako pierwszy przykład.
Liczbę punktów za świadczenie ustala Prezes NFZ w zarządzeniu dla danego rodzaju świadczeń (§ 15 ust. 3). Cenę punktu uzgadniasz z NFZ przy zawieraniu umowy, zaczynając od ceny z Twojej oferty (§ 15 ust. 1 i 2), i znajdziesz ją w PRF. W praktyce to samo świadczenie może być warte inną kwotę w dwóch placówkach: liczba punktów jest ta sama, cena punktu w umowie – różna.
Jak wygląda miesięczny cykl rozliczania kontraktów z NFZ?
Każdy miesiąc rozliczasz osobno. Okresem sprawozdawczym jest miesiąc kalendarzowy, a dokumenty za niego składasz do 10. dnia następnego miesiąca: rachunek wystawiony według szablonu rachunku i raport statystyczny, czyli informację o każdym świadczeniu udzielonym w miesiącu.
Terminy obu stron układają się w jednym miesiącu tak:
| Kiedy | Kto | Co się dzieje |
|---|---|---|
| 1. dzień miesiąca | NFZ (tylko POZ) | liczy pacjentów z deklaracjami według stanu na ten dzień |
| do 7. dnia miesiąca | placówka POZ | przekazuje NFZ liczbę pacjentów z deklaracjami do weryfikacji |
| do ostatniego dnia miesiąca | NFZ (tylko POZ) | odsyła potwierdzoną liczbę pacjentów i szablon rachunku |
| do 10. dnia następnego miesiąca | placówka | składa elektronicznie rachunek i raport statystyczny |
| 5 dni roboczych po dniu złożenia dokumentów | NFZ | wypłaca należność; jeśli ma zastrzeżenia, w tym samym terminie podaje przyczynę wstrzymania części płatności |
| 7 dni od informacji o wstrzymaniu | placówka | uzupełnia braki albo składa dokumenty korygujące |
| 5 dni roboczych od otrzymania korekty | NFZ | wypłaca wstrzymaną kwotę |
Źródło: ogólne warunki umów, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, § 17 ust. 2 i 3, § 23 ust. 3, 7 i 8, § 24 ust. 1, § 26 ust. 4 i 5. Inne terminy obowiązują w leczeniu uzdrowiskowym: tam dokumenty składa się w 5 dni po zakończeniu turnusu (§ 23 ust. 4).
Co składasz do NFZ co miesiąc?
Rachunek i raport statystyczny. Rachunek wystawiasz na podstawie szablonu rachunku, czyli informacji o świadczeniach, które NFZ wskazał do ujęcia w rachunku (§ 1 pkt 12 i § 23 ust. 1). W praktyce świadczenie, którego nie ma w szablonie, nie trafi do rachunku za ten miesiąc. Dlatego przed wystawieniem rachunku porównaj szablon z raportem i wyjaśnij każdą różnicę.
W POZ rachunek opierasz na liczbie pacjentów potwierdzonej przez NFZ (§ 23 ust. 2). Należność za miesiąc to 1/12 stawek rocznych pomnożona przez liczbę pacjentów w poszczególnych grupach, ze współczynnikami korygującymi (§ 17 ust. 1).
Dokumenty składasz elektronicznie, przez portal oddziału NFZ: SZOI albo Portal Świadczeniodawcy, w formacie ustalonym przez Prezesa NFZ (§ 23 ust. 7 i 8). Rachunek papierowy jest dopuszczony tylko wtedy, gdy elektronicznego nie da się złożyć, a jego dane i tak trzeba przekazać elektronicznie (§ 23 ust. 9). Rachunek wystawiony w KSeF (od 1 lutego 2026 r.) musi mieć dane, po których NFZ rozpozna oddział wojewódzki, umowę i szablon rachunku (§ 23 ust. 8a).
Przykład: rozliczenie z NFZ za styczeń 2027 r.
Poradnia specjalistyczna składa dokumenty za styczeń w poniedziałek 8 lutego 2027 r. Termin 5 dni roboczych liczy się od następnego dnia, więc NFZ wypłaca należność najpóźniej w poniedziałek 15 lutego.
Załóżmy, że NFZ wstrzyma płatność za część świadczeń i poinformuje o tym 15 lutego. Poradnia ma czas na korektę do 22 lutego, a wstrzymaną kwotę NFZ wypłaci najpóźniej 1 marca. To dwa tygodnie po reszcie należności.
Za dzień płatności liczy się dzień, w którym środki wpłyną na konto placówki (§ 27 ust. 1). Gdy termin wypada w sobotę lub w święto, NFZ wypłaca należność dzień roboczy wcześniej (§ 24 ust. 4), a po terminie placówce należą się odsetki ustawowe (§ 24 ust. 5).
Czym różni się rozliczenie miesiąca od rozliczenia całej umowy?
Miesięczny przelew nie zamyka sprawy. Po końcu roku NFZ jeszcze raz rozlicza wykonanie umowy za cały okres i na tej podstawie ustala, które świadczenia ostatecznie rozlicza.
| Rozliczenie miesiąca | Rozliczenie wykonania umowy | |
|---|---|---|
| Okres | okres sprawozdawczy: miesiąc kalendarzowy | okres rozliczeniowy: rok kalendarzowy albo krótszy okres z umowy |
| Na czym się opiera | rachunek i raport statystyczny za miesiąc | stan faktyczny ze wszystkich miesięcy okresu, po korektach |
| Termin placówki | dokumenty do 10. dnia następnego miesiąca | korekta raportu do 40 dni po końcu okresu |
| Termin NFZ | wypłata w 5 dni roboczych | rozliczenie najpóźniej 45 dni po końcu okresu |
| Limit | plan z PRF liczony narastająco od początku okresu | kwota zobowiązania z umowy |
Źródło: ogólne warunki umów, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712, § 1 pkt 5, 6 i 10, § 14, § 18 ust. 4, § 23 ust. 1 i 3, § 24 ust. 1, § 27 ust. 2.
W praktyce świadczenie, które wypadło z rachunku w lutym, możesz jeszcze wykazać w korekcie raportu, ale tylko do 40. dnia po końcu okresu. Przy umowie rozliczanej za 2027 r. ten termin mija 9 lutego 2028 r.
Jak ułożyć miesiąc rozliczeń w placówce?
- Wpisz do kalendarza stałe daty: 7. dzień (deklaracje w POZ), 10. dzień (rachunek i raport) i piąty dzień roboczy po złożeniu dokumentów (kontrola przelewu).
- Wysyłaj raport statystyczny na tyle wcześnie, żeby przed 10. dniem zostało kilka dni na poprawienie świadczeń odrzuconych w weryfikacji.
- Porównaj szablon rachunku z raportem i wyjaśnij każde świadczenie, którego w szablonie brakuje.
- Prowadź zestawienie wykonania i planu z PRF narastająco od początku roku. Z niego widać, czy nadwyżka z jednego miesiąca zmieści się w planie (§ 18 ust. 4).
- W dniu wpływu przelewu sprawdź, czy kwota zgadza się z rachunkiem. Jeśli NFZ wypłacił mniej, szukaj informacji o wstrzymaniu płatności: na uzupełnienie masz 7 dni.
Cały proces, od umowy po kontrolę, zebraliśmy w przewodniku Rozliczenia z NFZ: przewodnik dla placówki medycznej.
Czy NFZ rozliczy świadczenia ponad plan rzeczowo-finansowy?
Nie automatycznie. NFZ musi sfinansować świadczenia tylko do kwoty zobowiązania z umowy (§ 14), a należność za zakres świadczeń nie może przekroczyć planu z PRF (§ 18 ust. 3).
Plan liczy się jednak narastająco. Rachunek za bieżący miesiąc może przekroczyć miesięczny plan, jeśli suma od początku okresu mieści się w sumie planów za te miesiące (§ 18 ust. 4).
Przykład: poradnia ma w PRF 100 porad miesięcznie. W styczniu wykonała 80, w lutym 120. W lutym rozliczy wszystkie 120, bo za dwa miesiące ma 200 porad przy planie 200. Gdyby w styczniu wykonała 100, 20 lutowych porad wyszłoby ponad plan.
Nadwyżkę w jednym zakresie możesz pokryć zmniejszeniem kwoty w innym. Wniosek o przesunięcie składasz najpóźniej 30 dni po końcu kwartału, a za IV kwartał – do 15 grudnia; NFZ rozpatruje go w 14 dni (§ 20 i 21). Przesunięcie nie może zwiększyć łącznej kwoty umowy ani zmniejszyć kwoty zakresu o więcej niż 20%.
Ważny szczegół: jeśli zmniejszysz kwotę jakiegoś zakresu, świadczeń wykonanych w nim ponad nowy limit NFZ już nie rozliczy (§ 22). Dlatego zanim oddasz kwotę z jednego zakresu, sprawdź, czy do końca roku nie wykonasz w nim więcej, niż zostanie w planie.
W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS) NFZ rozlicza na wniosek placówki część świadczeń ponad umowę: m.in. pierwsze wizyty u specjalisty i świadczenia dla dzieci w pełnej stawce, a tomografię i rezonans u dorosłych – po 50% stawki. Opisaliśmy to w artykule Świadczenia ponad limit w AOS: co NFZ zapłaci i kiedy?. Kogo NFZ uznaje za pacjenta pierwszorazowego i kiedy stosuje współczynniki 1,1 albo 0,75, wyjaśniamy w artykule Zarządzenie AOS NFZ: co obowiązuje w 2026 r. i jak rozliczać pacjentów pierwszorazowych?.
Co się dzieje, gdy dokumenty są spóźnione albo niekompletne?
Spóźnienie przesuwa płatność o czas opóźnienia. Błąd albo brak w dokumentach wstrzymuje płatność w tej części, do której NFZ ma zastrzeżenia (§ 26 ust. 1 i 2).
O przyczynie wstrzymania NFZ informuje w ciągu 5 dni roboczych od przyjęcia dokumentów. Ty masz 7 dni na uzupełnienie braków albo dokumenty korygujące, a NFZ wypłaca wstrzymaną kwotę w ciągu 5 dni roboczych od ich otrzymania (§ 26 ust. 4 i 5). W praktyce, gdy obie strony wykorzystają swoje terminy, ta część wpływa na konto ok. 3 tygodnie po złożeniu dokumentów, czyli ok. 2 tygodnie po reszcie należności.
Przyczyny odrzucenia świadczeń NFZ podaje w kodach błędów weryfikacji. Gdy to NFZ spóźni się z płatnością, placówce należą się odsetki ustawowe (§ 24 ust. 5).
Od 1 lipca 2026 r. ogólne warunki mają jeszcze jeden powód wstrzymania płatności. Dotyczy świadczeń objętych centralną e-rejestracją (CeR), np. wizyt u kardiologa. Jeśli placówka nie udostępnia w CeR harmonogramu przyjęć z wolnymi terminami, NFZ wstrzymuje płatność za te świadczenia w danym miejscu ich udzielania i informuje o tym w ciągu 3 dni roboczych od złożenia dokumentów. Rozliczy je po udostępnieniu harmonogramu i tylko wtedy, gdy termin wizyty wyznaczono w CeR (§ 26a). Harmonogramy trzeba udostępnić w ciągu 5 miesięcy od włączenia świadczenia do CeR, a po 6 miesiącach NFZ rozlicza już tylko wizyty umówione przez CeR (art. 23i i art. 154a ustawy o świadczeniach). W kardiologii ten moment minął 1 lipca 2026 r. W ośmiu zakresach AOS dodanych 1 sierpnia 2026 r. (m.in. endokrynologia i nefrologia) przypada na 1 lutego 2027 r.
Ile masz czasu na korektę raportu statystycznego?
40 dni od końca okresu rozliczeniowego. Do tego dnia możesz korygować raport statystyczny (§ 23 ust. 1).
Okres rozliczeniowy to rok kalendarzowy albo krótszy okres wpisany w umowę (§ 1 pkt 5). Przy umowie rozliczanej za 2026 r. termin na korektę mija 9 lutego 2027 r. Po nim ogólne warunki nie dają już prawa do korekty, a NFZ ma 45 dni od końca okresu na rozliczenie wykonania umowy (§ 27 ust. 2).
Gdy NFZ uzna, że przekazał placówce nienależne środki, np. po kontroli NFZ, masz 14 dni od wezwania na zwrot, a niezwróconą kwotę NFZ potrąci z odsetkami z kolejnych płatności (§ 28).
Co trzeba ustalić z NFZ przed nowym rokiem?
Kwoty zobowiązania na kolejny rok, jeśli Twoja umowa jest zawarta na dłużej niż rok. NFZ przedstawia propozycję do 31 października, a strony ustalają kwoty do 30 listopada, chyba że umówiły się inaczej (§ 32 ust. 1 i 2).
NFZ bierze przy tym pod uwagę m.in. wykonanie świadczeń w bieżącym i poprzednich okresach (§ 32 ust. 3). Dlatego świadczenie, którego nie wykazałeś, szkodzi dwa razy: nie ma za nie płatności w tym roku, a niższe wykonanie trafia do danych, z których NFZ liczy kwoty na kolejny.
Jeśli kwot nie uda się ustalić do 30 listopada, umowa rozwiązuje się z końcem lutego następnego roku, a styczeń i luty NFZ rozlicza na dotychczasowych zasadach (§ 32 ust. 5 i 6).
Co sprawdzić w umowie z NFZ przed końcem roku?
Zacznij od porównania wykonania z PRF, bo od niego zależą tegoroczne płatności i kwoty na 2027 r.
- Zestaw dla każdego zakresu wykonanie od stycznia z planem w PRF i policz, ile jednostek zostało do końca roku.
- Jeśli w jednym zakresie wykonasz więcej, niż przewiduje plan, a w innym mniej, złóż wniosek o przesunięcie za IV kwartał do 15 grudnia 2026 r.
- Zanim oddasz kwotę z zakresu, sprawdź grafiki do końca grudnia. Nadwykonań w zmniejszonym zakresie NFZ już nie rozliczy.
- Jeśli umowa trwa dłużej niż rok, porównaj propozycję kwot NFZ na 2027 r. z wykonaniem za 2026 r. przed 30 listopada.
- Przejrzyj świadczenia odrzucone i niewykazane z całego roku. Na korektę raportu za 2026 r. masz czas do 9 lutego 2027 r.
- Sprawdzaj, czy każdy przelew z NFZ zgadza się z rachunkiem, a na informację o wstrzymaniu płatności odpowiadaj w 7 dni.
Jeśli rozliczenia prowadzi u Ciebie jedna osoba, która właśnie odchodzi, zacznij od artykułu Osoba od rozliczeń NFZ odchodzi. Co zrobić w pierwszych 30 dniach?. Stałą obsługę rozliczeń z zewnątrz opisujemy na stronie Rozliczenia z NFZ.
Podsumowanie
Najłatwiej przeoczyć, że świadczenie niewykazane w terminie korekty kosztuje placówkę dwa razy: w tegorocznych płatnościach i w kwotach, które NFZ ustali na kolejny rok. Dlatego listopad to dobry moment, żeby porównać wykonanie z planem rzeczowo-finansowym i przejrzeć odrzucone świadczenia.
Masz już od NFZ propozycję kwot na 2027 r.? Umów bezpłatną konsultację – porównamy wykonanie Twojej umowy z planem rzeczowo-finansowym i sprawdzimy, które świadczenia z 2026 r. można jeszcze wykazać w korekcie, zanim ustalisz kwoty z NFZ.

Kontakt
Umów bezpłatną konsultację
Zostaw kontakt – oddzwonimy, żeby ustalić szczegóły.
Najczęstsze pytania
Do 10. dnia każdego miesiąca, za miesiąc poprzedni. Razem z rachunkiem składasz raport statystyczny, czyli informację o każdym świadczeniu udzielonym w miesiącu. Termin wynika z § 23 ust. 3 ogólnych warunków umów (Dz.U. 2026 poz. 712).
Co miesiąc. Należność za poprzedni miesiąc NFZ wypłaca w ciągu 5 dni roboczych od dostarczenia kompletnych dokumentów rozliczeniowych. Spóźnione dokumenty przesuwają płatność o czas opóźnienia, a błędne wstrzymują ją w części, do której NFZ ma zastrzeżenia. Gdy to NFZ się spóźni, placówce należą się odsetki ustawowe.
Nie automatycznie. Według ogólnych warunków umów NFZ finansuje świadczenia do kwoty zobowiązania z umowy, licząc plan narastająco od początku okresu. Nadwyżkę można pokryć przesunięciem kwot między zakresami na wniosek złożony do 30 dni po kwartale, a część świadczeń AOS NFZ rozlicza ponad umowę na wniosek placówki.
40 dni od końca okresu rozliczeniowego (§ 23 ust. 1 ogólnych warunków umów). Przy umowie rozliczanej za rok kalendarzowy 2026 termin mija 9 lutego 2027 r. Po nim ogólne warunki nie dają już prawa do korekty raportu.
Umowa zawarta na dłużej niż rok rozwiąże się z końcem lutego następnego roku. Kwoty ustala się do 30 listopada, a NFZ przedstawia propozycję do 31 października, chyba że strony umówiły się inaczej (§ 32 ogólnych warunków umów). Styczeń i luty NFZ rozlicza wtedy na dotychczasowych zasadach.
Tak, jeśli NFZ się na to zgodzi. Ogólne warunki umów (§ 24 ust. 6) pozwalają Prezesowi NFZ albo dyrektorowi oddziału wypłacić należność za okres krótszy niż miesiąc, nie krótszy jednak niż 7 dni. NFZ bierze wtedy pod uwagę swoje środki i sytuację finansową placówki, a placówka i tak musi złożyć komplet dokumentów rozliczeniowych za ten okres.




