Pielęgniarka POZ – wymagania: kto może nią być i co musi zapewnić przychodnia?
Pielęgniarką POZ może być pielęgniarka z kursem lub specjalizacją z pielęgniarstwa rodzinnego albo magister pielęgniarstwa. Sprawdź godziny dostępności, limit pacjentów i zasady deklaracji.
W skrócie
- Kto może być pielęgniarką POZ: specjalista lub osoba po kursie z pielęgniarstwa rodzinnego, osoba w trakcie takiej specjalizacji lub kursu albo magister pielęgniarstwa.
- Inne specjalizacje: np. pediatryczna czy środowiskowa wystarczą tylko pielęgniarce, która pracowała w POZ przed 31.12.2024 r.
- Godziny: pon.–pt. 8:00–18:00, bez dni ustawowo wolnych, według harmonogramu zgłoszonego do NFZ.
- Ilu pacjentów: zalecane najwyżej 2500 na jedną pielęgniarkę; listę z deklaracji może mieć tylko w jednej przychodni.
- Finansowanie: osobna stawka kapitacyjna za pacjentów z deklaracją do pielęgniarki, korygowana wiekiem i miejscem pobytu pacjenta.
- Gdy pielęgniarka odchodzi: zawiadamiasz NFZ i pacjentów, deklaracje są ważne do nowego wyboru.
- Źródło:
- ustawa o podstawowej opiece zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 515 ze zm., art. 7, 9, 10;
- rozporządzenie MZ w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1427 ze zm., załącznik nr 2;
- zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ (tekst ujednolicony po zarządzeniu nr 103/2026/DSOZ), § 25–28.
Pielęgniarką POZ w przychodni z umową z NFZ może być pielęgniarka z tytułem specjalisty albo ukończonym kursem kwalifikacyjnym z pielęgniarstwa rodzinnego, pielęgniarka w trakcie tej specjalizacji lub kursu, a także magister pielęgniarstwa. Te wymagania wobec pielęgniarki POZ określa art. 7 ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej. Przychodnia musi do tego zapewnić dostęp do pielęgniarki od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–18:00 i pilnować, żeby jedna pielęgniarka miała najwyżej około 2500 pacjentów z deklaracjami. W artykule wyjaśniamy kwalifikacje, godziny, zasady deklaracji i finansowania oraz to, co zrobić, gdy pielęgniarka odchodzi.
Jakie kwalifikacje musi mieć pielęgniarka POZ?
Wystarczy spełnić jeden z pięciu warunków z art. 7 ust. 1 ustawy o POZ. Nie musisz zatrudniać specjalistki – ustawa uznaje także pielęgniarkę, która dopiero robi kurs albo specjalizację, i każdą z tytułem magistra pielęgniarstwa.
Pielęgniarką POZ jest pielęgniarka, która:
- ma tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego,
- ukończyła kurs kwalifikacyjny z pielęgniarstwa rodzinnego,
- jest w trakcie specjalizacji z pielęgniarstwa rodzinnego,
- jest w trakcie kursu kwalifikacyjnego z pielęgniarstwa rodzinnego,
- ma tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa.
Drugi ustęp tego artykułu obejmuje pielęgniarki z innymi specjalizacjami albo kursami: m.in. z pielęgniarstwa pediatrycznego, środowiskowego, środowiskowo-rodzinnego, opieki długoterminowej i zachowawczego. Ten przepis dotyczy jednak tylko pielęgniarek, które udzielały świadczeń POZ przed 31 grudnia 2024 r. Pielęgniarka z taką specjalizacją, która zaczyna pracę w POZ dopiero teraz, nie może z niego skorzystać.
| Art. 7 ust. 1 ustawy o POZ | Art. 7 ust. 2 ustawy o POZ | |
|---|---|---|
| Dziedzina | pielęgniarstwo rodzinne albo tytuł magistra pielęgniarstwa | m.in. pediatryczne, środowiskowe, środowiskowo-rodzinne, opieki długoterminowej, zachowawcze, przewlekle chorych i niepełnosprawnych |
| Co wystarczy | specjalizacja albo kurs – ukończone albo w trakcie; albo sam tytuł magistra | specjalizacja albo kurs w jednej z tych dziedzin |
| Kogo dotyczy | każdej pielęgniarki, także nowo zatrudnionej | tylko pielęgniarek, które udzielały świadczeń POZ przed 31.12.2024 r.; nowo zatrudniona nie skorzysta |
Źródło: ustawa z 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 515, zm. Dz.U. 2026 poz. 791, art. 7 ust. 1 i 2.
Kwalifikacje, których wymagasz na stanowisku pielęgniarki, wyznaczają też jej grupę w ustawie z 8 czerwca 2017 r. o najniższym wynagrodzeniu w ochronie zdrowia, a z nią minimalną pensję zasadniczą. Magister wymagany w opisie stanowiska to wyższe minimum niż licencjat.
Czy pielęgniarka bez kursu z pielęgniarstwa rodzinnego może pracować w POZ?
Tak, w trzech sytuacjach. Gdy ma tytuł magistra pielęgniarstwa, gdy właśnie robi kurs albo specjalizację z pielęgniarstwa rodzinnego i gdy przed 31 grudnia 2024 r. pracowała już w POZ z jedną ze specjalizacji z art. 7 ust. 2.
Pielęgniarka z inną specjalizacją, która nie pracowała w POZ przed 31 grudnia 2024 r., nie może dziś zacząć pracy jako pielęgniarka POZ na podstawie ust. 2. Musi spełnić któryś warunek z ust. 1. Jeśli ma licencjat i specjalizację pediatryczną, najprostsza droga to zapis na kurs kwalifikacyjny z pielęgniarstwa rodzinnego – od pierwszego dnia kursu spełnia ust. 1 pkt 4.
Kwalifikacje pielęgniarki wpisujesz do wniosku o umowę z NFZ. Formularz zawiera wykaz personelu z opisem kompetencji i harmonogram pracy personelu (§ 45 ust. 2 zarządzenia nr 22/2025/DSOZ). Ten sam wykaz aktualizujesz potem przy każdej zmianie w zespole.
W jakich godzinach pielęgniarka POZ musi być dostępna?
Od poniedziałku do piątku między 8:00 a 18:00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Tak samo jak u lekarza POZ – wymagania dla lekarza opisujemy w tekście o warunkach umowy z NFZ na lekarza POZ.
Rozporządzenie o świadczeniach gwarantowanych dodaje dwa terminy. Gdy stan zdrowia pacjenta tego wymaga, pielęgniarka udziela świadczenia w dniu zgłoszenia. Zabiegi ze zlecenia lekarza wykonuje w terminie wpisanym w zleceniu, w godzinach swojej dostępności.
Godziny ustalasz w dwóch harmonogramach. Harmonogram pracy przychodni pokazuje godziny dostępu do świadczeń, a harmonogram pracy pielęgniarki – dni i godziny przyjęć, w tym czas na wizyty domowe. To załącznik nr 2 do umowy, „Harmonogram – zasoby” (§ 27 ust. 2 zarządzenia). Bez złożonych harmonogramów NFZ nie zawrze umowy (§ 27 ust. 1).
| Wymaganie | Co dokładnie | Źródło |
|---|---|---|
| Godziny dostępności | pon.–pt. 8:00–18:00, bez dni ustawowo wolnych | rozporządzenie MZ, zał. nr 2 cz. I ust. 2 pkt 1 |
| Pilne przypadki | świadczenie w dniu zgłoszenia, gdy uzasadnia to stan zdrowia | zał. nr 2 cz. I ust. 2 pkt 2 |
| Wizyty domowe | w przypadkach uzasadnionych medycznie, czas wpisany w harmonogram pielęgniarki | zał. nr 2 cz. I ust. 1; zarządzenie § 27 ust. 2 |
| Zmiana harmonogramu | zgłaszasz przez Portal NFZ; nieobecności do 14 dni nie zgłaszasz | zarządzenie § 27 ust. 3; wzór umowy § 2 ust. 6 |
| Praca w innym miejscu | w godzinach z harmonogramu – nie, chyba że umowa na to pozwala | OWU § 6 ust. 4 |
Źródło: rozporządzenie MZ z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1427 ze zm., załącznik nr 2; zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ (tekst ujednolicony), § 27 i załącznik nr 2; OWU, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712.
Ilu pacjentów może mieć pielęgniarka POZ i jak działają deklaracje?
Zarządzenie NFZ zaleca, żeby jedna pielęgniarka POZ opiekowała się najwyżej 2500 osobami (§ 26 ust. 1). To zalecenie, nie twardy limit. Twarda jest druga zasada: pacjentów z deklaracji pielęgniarka może mieć tylko u jednego świadczeniodawcy z umową na świadczenia pielęgniarki POZ (§ 26 ust. 2).
Pacjent wybiera pielęgniarkę osobno. Deklaracja do lekarza nie zapisuje go automatycznie do pielęgniarki tej samej przychodni. Ustawa o POZ pozwala mu wybrać lekarza, pielęgniarkę i położną u tego samego świadczeniodawcy albo u różnych (art. 9 ust. 3).
Co ważne: NFZ rozlicza stawkę kapitacyjną pielęgniarki według deklaracji złożonych do pielęgniarki (§ 28 ust. 3 zarządzenia). Pacjent zapisany tylko do lekarza nie zwiększa tej części finansowania.
Przykład: przychodnia ma 3000 pacjentów z deklaracją do lekarza, ale tylko 2400 z nich złożyło deklarację do pielęgniarki tej przychodni. Stawkę pielęgniarki NFZ nalicza za 2400 osób. Pozostałe 600 albo ma pielęgniarkę gdzie indziej, albo nie wybrało żadnej – i to sprawdzisz tylko, porównując obie listy.
Jak NFZ finansuje świadczenia pielęgniarki POZ?
Podstawą jest roczna stawka kapitacyjna za każdego pacjenta z deklaracją do pielęgniarki. Aktualne kwoty i zasady ich zmian opisujemy w tekście o stawce kapitacyjnej w POZ, a kwotę dla swojej listy policzysz w kalkulatorze stawki kapitacyjnej.
Stawka pielęgniarki ma własne współczynniki, inne niż u lekarza (§ 28 ust. 2):
- 2,0 – dziecko do 6. roku życia,
- 1,0 – osoba w wieku od 7 do 65 lat,
- 2,0 – osoba powyżej 65 lat,
- 3,5 – mieszkaniec domu pomocy społecznej albo placówki socjalizacyjnej, interwencyjnej lub resocjalizacyjnej.
W praktyce lista pielęgniarki z dużą grupą dzieci i seniorów jest warta dwa razy więcej niż lista tej samej długości złożona z osób w wieku 7–65 lat.
Poza stawką NFZ rozlicza osobno m.in. wizyty w profilaktyce gruźlicy, świadczenia w profilaktyce chorób układu krążenia i Kompleksową Opiekę Pielęgniarską (KOP) po wypisie ze szpitala. KOP obejmuje porady leczenia ran, stomijne i urologiczne – do 10 porad w cyklu, a warunki opisuje załącznik nr 17 do zarządzenia.
Jakie warunki musi spełnić gabinet i co przychodnia zapewnia na własny koszt?
Rozporządzenie o świadczeniach gwarantowanych nie wymienia osobnego gabinetu ani listy sprzętu dla pielęgniarki POZ. Pomieszczenia muszą spełniać ogólne wymagania dla przychodni, a sprzęt – mieć dokumenty dopuszczenia do użytku i aktualne przeglądy (OWU § 7 ust. 1). Wymagania wobec pomieszczeń zabiegowych opisujemy w tekście o gabinecie zabiegowym. Te i pozostałe wymagania NFZ dla placówki medycznej zebraliśmy w jednym przewodniku.
Łatwo przeoczyć jeden obowiązek z załącznika nr 2 do rozporządzenia. Gdy lekarz zleca pielęgniarce pobranie materiału do badań w domu pacjenta, przychodnia musi na własny koszt zapewnić pojemniki na próbki i pojemnik zbiorczy do transportu. Musi też udostępnić je w miejscu udzielania świadczeń albo w filii najbliższej miejscu zamieszkania pacjenta – i tam odebrać pobrane próbki.
Co zrobić, gdy pielęgniarka POZ odchodzi z przychodni?
Zawiadom oddział NFZ i pacjentów, a w Portalu NFZ zaktualizuj personel i harmonogram. Deklaracje do odchodzącej pielęgniarki zachowują ważność do czasu, aż pacjent wybierze nową (art. 10 ust. 7 ustawy o POZ).
Wzór umowy wymienia trzy obowiązki przy odejściu pielęgniarki (załącznik nr 2 do zarządzenia, § 4):
- poinformować oddział NFZ,
- zamieścić ogłoszenie dla pacjentów w miejscu udzielania świadczeń,
- udzielać świadczeń jej pacjentom do czasu nowego wyboru i dbać o zalecaną liczbę pacjentów na jedną pielęgniarkę.
Pacjent, który zmienia pielęgniarkę z tego powodu, nie płaci 80 zł, nawet jeśli wykorzystał już dwie bezpłatne zmiany w roku (art. 9 ust. 4 i 5 ustawy o POZ). Zmianę harmonogramu musisz zgłosić, gdy przekracza 14 dni (wzór umowy, § 2 ust. 6).
Jak przygotować przychodnię do zatrudnienia pielęgniarki POZ?
Zacznij od dokumentów pielęgniarki, potem przejdź do list i harmonogramów.
- Sprawdź dyplom i zaświadczenia: tytuł magistra pielęgniarstwa, dyplom specjalizacji albo zaświadczenie o kursie kwalifikacyjnym z pielęgniarstwa rodzinnego, a przy osobie w trakcie – dokument potwierdzający udział w kursie lub specjalizacji.
- Przy specjalizacji spoza pielęgniarstwa rodzinnego ustal, czy pielęgniarka udzielała świadczeń POZ przed 31 grudnia 2024 r. Jeśli nie – zaplanuj kurs kwalifikacyjny.
- Zapytaj, czy pielęgniarka ma listę pacjentów z deklaracji w innej przychodni. Może ją mieć tylko u jednego świadczeniodawcy.
- Ułóż harmonogram pracy pielęgniarki z czasem na wizyty domowe, tak żeby razem z innymi pielęgniarkami pokrywał pon.–pt. 8:00–18:00.
- Wpisz pielęgniarkę i harmonogram do Portalu NFZ – przed pierwszym dniem pracy, w ramach wniosku albo aktualizacji umowy.
- Porównaj listę deklaracji do lekarza z listą deklaracji do pielęgniarki. Każdy pacjent z pierwszej listy bez deklaracji do pielęgniarki to brak stawki pielęgniarki za tę osobę.
- Zapewnij pojemniki do pobrań domowych i miejsce odbioru próbek w każdej lokalizacji.
Podsumowanie
Kwalifikacje pielęgniarki POZ łatwiej spełnić, niż zakłada wiele przychodni: wystarczy tytuł magistra pielęgniarstwa albo rozpoczęty kurs z pielęgniarstwa rodzinnego. Częściej finansowanie ucieka gdzie indziej – w różnicy między deklaracjami do lekarza i do pielęgniarki. Dlatego przed zatrudnieniem nowej pielęgniarki porównaj obie listy i sprawdź, ilu Twoich pacjentów nie ma jeszcze wybranej pielęgniarki.
Zatrudniasz pielęgniarkę POZ albo zmieniasz skład zespołu? Umów bezpłatną konsultację – sprawdzimy kwalifikacje i harmonogramy zgłoszone do NFZ oraz porównamy deklaracje do lekarza i do pielęgniarki, zanim złożysz aktualizację w Portalu NFZ.

Kontakt
Umów bezpłatną konsultację
Zostaw kontakt – oddzwonimy, żeby ustalić szczegóły.
Najczęstsze pytania
Tak. Art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej uznaje za pielęgniarkę POZ każdą pielęgniarkę z tytułem zawodowym magistra pielęgniarstwa. Nie potrzebuje do tego kursu ani specjalizacji z pielęgniarstwa rodzinnego. Pielęgniarka z licencjatem musi mieć taki kurs lub specjalizację, być w ich trakcie albo – przy innej specjalizacji, np. pediatrycznej – udzielać świadczeń POZ już przed 31 grudnia 2024 r. (art. 7 ust. 2).
Zarządzenie Prezesa NFZ nr 22/2025/DSOZ zaleca najwyżej 2500 pacjentów na jedną pielęgniarkę POZ (§ 26 ust. 1). To tylko zalecenie. Wiążąca jest zasada, że pielęgniarka może mieć pacjentów z deklaracji tylko u jednego świadczeniodawcy z umową na świadczenia pielęgniarki POZ.
Przychodnia zapewnia dostęp do pielęgniarki POZ od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–18:00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych. Tak mówi załącznik nr 2 do rozporządzenia MZ w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ. Nie musi to być jedna osoba – godziny mogą pokrywać harmonogramy kilku pielęgniarek. W pilnych przypadkach pielęgniarka udziela świadczenia w dniu zgłoszenia.
Tak, ale listę pacjentów z deklaracji może mieć tylko w jednej z nich (§ 26 ust. 2 zarządzenia nr 22/2025/DSOZ). W godzinach wpisanych do harmonogramu w jednej przychodni nie może udzielać świadczeń w innym miejscu, chyba że umowa z NFZ na to pozwala (OWU § 6 ust. 4). W drugiej przychodni może więc pracować poza tymi godzinami, bez własnej listy.
Deklaracje zachowują ważność do czasu, aż pacjent wybierze nową pielęgniarkę albo inną przychodnię (art. 10 ust. 7 ustawy o POZ). Do tego czasu przychodnia udziela tym pacjentom świadczeń i musi zawiadomić o odejściu oddział NFZ oraz pacjentów ogłoszeniem w miejscu udzielania świadczeń. Pacjent zmienia pielęgniarkę z tego powodu bez opłaty 80 zł.




